Schotse clubs in de rij voor Nederlanders

ENSCHEDE, 6 nov. De exodus van Nederlandse voetballers naar Schotland begon twee jaar geleden bij doelman Theo Snelders. In zijn spoor volgden nog zeven andere profs: Willem van der Ark, Hans Gillhaus, Peter van der Ven (allen eveneens Aberdeen), Fred van der Hoorn, Gijs Steinmann (Dundee United, de tegenstander van Vitesse morgenavond), Luc Nijholt (Motherwell) en Pieter Huistra (Glasgow Rangers). Inclusief Paul Mason (ex-FC Groningen) werden zij begeleid door Ton van Dalen van de Stichting Arbeidszaken Betaald Voetbal.

Van Dalen heeft de afgelopen jaren uitstekende contacten opgebouwd in Schotland. Geen wonder, want de spelers die de Twent aan de voet van de highlands afleverde stonden tot de komst van de achtste Nederlander Steinmann bekend als de 'Magnificent Seven'.

Van Dalen kwam in 1988 eigenlijk door toeval in Schotland terecht. Als zaakwaarnemer van Theo Snelders zocht hij in de zomer van dat jaar aanvankelijk in Engeland naar een club voor de ex-sluitpost van FC Twente. 'Het moest een gerenommeerd elftal worden. Manchester United leek me wel wat, maar manager Alex Ferguson had net de Schotse international Jim Leighton van Aberdeen overgenomen. Ferguson, die zelf zeven, acht jaar in Schotland manager was geweest, bracht me vervolgens in contact met Leightons oude club. De transfers van Snelders en Mason waren daarna vrij snel geregeld. Vanaf die tijd werd ik regelmatig uitgenodigd. Bijvoorbeeld voor de bekerfinale. Dan ontmoet je weer managers van andere clubs. Zo kwam ik een keer in gesprek met Tommy McLean, manager van Motherwell. Hij vertelde dat zijn broer Jim bij Dundee United een aantal Nederlanders was aangeboden. Toen ik de namen hoorde zei ik: dan moet hij mij maar eens bellen, want dit lijken me niet zulke geweldige spelers. En zo ontstond het contact met Dundee United.'

Interessant

Van Dalen legt uit waarom Nederlandse voetballers interessant zijn voor de Schotse competitie. 'De Schotten vinden de relatief lage transfersom van dit niveau Nederlandse voetballers aantrekkelijk. Snelders ging naar Aberdeen voor driehonderdduizend pond (ongeveer een miljoen gulden). Daar koop je in de Engelse League nog niet eens een terreinknecht voor. Het blijkt bovendien een goede investering want Theo is nu het drievoudige waard. Behalve het financiele aspect hebben de managers Graeme Souness (Glasgow Rangers) en Jim McLean (Dundee United) spelers als Huistra en Van der Hoorn nodig om continentaal te kunnen voetballen.'

Andersom is het voor de Nederlandse voetballer aantrekkelijk om een Schots avontuur aan te gaan. Van Dalen: 'Elk jaar melden zich bij de Stichting Arbeidszaken 100 tot 150 voetballers die te kennen geven naar het buitenland te willen. We praten over een niveau dat niet in aanmerking komt voor de Italiaanse, Spaanse of Zwitserse competitie, waar het meeste geld zit. In Schotland zijn de verdiensten hoger dan in Nederland, maar je moet er niet te grote voorstelling van maken. Het wordt pas lucratief als je naar het milde belastingklimaat kijkt. Gemiddeld draagt een Nederlandse voetballer in Schotland 30 tot 35 procent af aan de fiscus. Het maximum is daar veertig procent (in Nederland (Beta)alt een topvoetballer zeventig procent, red.).'

Goede aanvallers

Er is volgens Van Dalen nog voldoende vraag naar Nederlandse voetballers in Schotland. Hij zegt er op dit moment wel vijf, zes aan een club te kunnen helpen. Drie goede aanvallers of middenvelders kunnen direct aan de slag. 'Het is nu al zo dat ze mij bellen en zeggen: voor die en die plaatsen zoek ik zo'n soort speler. Je kunt op een prettige manier zaken doen met die Schotten. Je hebt bijvoorbeeld niet een hele dag nodig om een contract op te stellen. Maar ik zie op dit moment in Nederland geen betaalbare voetballer voor de Schotse competitie. Alle geschikte spelers liggen vast.'

In de ogen van Van Dalen is niet elke willekeurige Nederlandse topvoetballer geschikt om de sprong over de Noordzee te maken. Er worden in Schotland hoge eisen gesteld aan de mentale weerbaarheid. 'Dat is zeker zo belangrijk als de voetbalkwaliteiten. Nergens in de wereld wordt er in zo'n moordend tempo gevoetbald als in Schotland. Daarom gaat er nog veel fout, maar het publiek vindt het prachtig en zou ook niet anders willen. Als een elftal in de Schotse competitie probeert te temporiseren wordt het door de eigen aanhang uitgefloten. Een speler moet dus elke wedstrijd tot de bodem gaan. Onlangs ging Rene van der Gijp begeleid door een Zwitserse makelaar naar Schotland om bij St. Mirren een proefwedstrijd te spelen. Toen dacht ik: ik kan me niet voorstellen dat dat een succes wordt.'

Rode cijfers

De Schotse clubs vormen net als in Engeland het bezit van kapitaalkrachtige ondernemers die een meerderheidsbelang hebben verworven in het aandelenpakket. Zo is Glasgow Rangers het 'speeltje' van David Murray, een 38-jarige ex-staalfabrikant die bij een auto-ongeluk beide benen verloor. Naar verluidt staat zijn club voor veertig miljoen gulden in de rode cijfers, maar werkt de Rangers met een budget dat dat van PSV ver overschrijdt. Dat kan misschien ook wel als je thuis gemiddeld veertigduizend toeschouwers trekt.

Al zijn de financiele middelen dus vaak aanwezig, er wordt geen geld over de balk gesmeten. Ook maken de clubs van hun selecties geen duiventil. Dat ondervond Hans Gillhaus enige weken geleden toen hij bij de clubleiding van Aberdeen zijn contract wilde inleveren. Van Dalen: 'Ik begrijp niet waarom het Hans in Schotland niet bevalt. Hij vindt Aberdeen een dorp, maar het is een mooie stad en rijk vanwege de Noordzee-olie. Hans zit daar alleen, met een vrouw zou hij zich beter vermaken. Hij heeft voor tweeeneenhalf jaar getekend, ik denk niet dat hij aan het einde van het seizoen weg mag. Ook omdat Aberdeen krap zit in de aanvallers. Misschien als er een zeer goed bod komt. Feyenoord heeft zijn interesse getoond, maar onder de miljoen pond (3,3 miljoen gulden) valt er niet te praten.'

Dat laatste lijkt veel geld voor een speler die vorig jaar voor 1,6 miljoen gulden van PSV werd overgenomen. Maar het is al eerder gememoreerd, de martkwaarde van Nederlandse voetballers in Schotland stijgt per seizoen. 'Theo Snelders is momenteel de beste doelman van Groot-Brittannie. Vorig jaar belde PSV mij om informatie. Voorlopig is het contract van Snelders met Aberdeen opengebroken en met twee jaar verlengd. Zijn toekomst zal daarna waarschijnlijk in Engeland liggen', meent Van Dalen.