Nederland traag met fusies; In Europa al eerder fusies tussenbanken en verzekeraars

ROTTERDAM, 6 nov. Europese verzekeraars en banken vinden elkaar steeds vaker in de opmars naar de Europese eenwording. De banken hebben een interessant distributienet te bieden en de verzekeraars kapitaal en een verzekeringspakket. De fusie tussen Nationale Nederlanden en NMB Postbank past bij die ontwikkeling.

De Europese Commissie nam in juli een richtlijn aan die de Europese markt voor niet-levensverzekeringen na 1992 openstelt. De verzekeringsmaatschappijen mogen dan in elke lidstaat hun diensten aanbieden, uitgezonderd de levensverzekeringen. Nederland en Engeland kennen al jaren een open markt met buitenlandse concurrentie, maar in bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk is de nationale verzekeringsmarkt nog zwaar beschermd.

De liberalisering van de Europese markt heeft de concurrentie vergroot met als gevolg dat de winstmarges onder druk kwamen te staan. Uit angst onder de voet te worden gelopen zijn verschillende Europese verzekeraars ook grensoverschrijdende fusies aangegaan. Een voorbeeld van dat laatste is de Franse verzekeringsmaatschappij Groupe Victoire die begin vorig jaar de Duitse Colonia Groep overnam. Dit jaar zocht het Nederlandse Amev samenwerking met de grote Belgische verzekeraar AG Groep. Deze combinatie neemt op de Europse ranglijst ongeveer een vijftiende plaats in.

De verzekeraars zoeken bovendien aansluiting bij banken die zelf ook door toenemende concurrentie de winstmarges zien versmallen. De banken zoeken zelf nieuwe aanwendingen voor het kantorennet dat door de komst van betaalautomaten en dergelijke in de traditionele banksector minder te doen heeft.

In onder meer de Verenigde Staten wordt nog steeds een strikte scheiding aangehouden tussen banken en verzekeraars om machtsconcentratie te voorkomen. Zo zou een bank bij het verstrekken van een hypotheek de verzekering van de eigen verzekeraar kunnen opdringen (koppelverkoop). In veel landen van de Europese Gemeenschap is die scheiding de afgelopen jaren opgeheven. Nederland was met opheffing daarvan per 1 januari van dit jaar een van de laatsten.

In Duitsland zorgde de Deutsche Bank, de grootste van het land, eind 1988 al voor opschudding met de aankondiging dat de bank een eigen verzekeringsmaatschappij zou oprichten. De Dresdner Bank, nummer twee in Duitsland, begon een samenwerking met landgenoot Allianz, het grootste verzekeringsconcern in Europa. In Groot Brittannie ging Lloyds' Bank samen met Abbey Life. Het Franse concern Union d' Assurance de Paris (UAP), gemeten naar premie-inkomen nummer twee in Europa, werkt nauw samen met de Banque National de Paris.

Toen de wettelijke scheiding tussen banken en verzekeraars begin dit jaar ook in Nederland wegviel, greep Amev als eerste de kans en ging samenwerken met de Verenigde Spaarbank (VSB). Even later volgde Rabo en Interpolis en dan nu Nationale Nederlanden en NMB Postbank.

Een belangrijk verschil tussen Nederland en andere Europese landen is de grote rol die in ons land de onafhankelijke tussenpersoon speelt die verzekeringen van verschillende maatschappijen aanbiedt. In het buitenland werken de verzekeraars veel meer met agenten die uitsluitend de eigen maatschappij vertegenwoordigen. Dat maakt het binnendringen van buitenlandse concurrenten moeilijk. Het opkopen van binnenlandse verzekeraars met hun netwerk van agenten is in die landen de snelste wijze van internationale uitbreiding. Fuseren biedt enige bescherming tegen een buitenlandse overname omdat de koopsom groter wordt.

De Duitse Allianz is op het moment zowel naar balanstotaal als premie-inkomen de grootste Europese verzekeraar en heeft zijn positie verder versterkt door dit jaar 51 procent van de Oostduitse staatsverzekeringsmaatschappij op te kopen. De Franse UAP, naar premie-inkomen tweede in Europa, zegt Allianz van de eerste plaats te willen verdrukken. Nationale Nederlanden is naar balanstotaal nummer drie in Europa en op basis van premie-inkomen nummer zeven.

Top-10 van verzekeraars in Europa op basis van bruto premie-inkomen over 1989 in miljarden guldens:

1. Allianz (Duitsland)n36,02. Un. d' Ass. de Paris (Fr.) 21,33. Zurich (Zwitserland) 21,24. Prudential (Gr-Br)n18,35. Generali (Italie)n18,16. Victoire/Colonia (Fr-Dts) 16,77. Nat. Nederlanden (Ned) 16,08. Royal Insurance (Gr-Br) 15,89. AXA-Midi (Frankrijk) 14,810. Winterthur (Zwitserl.) 14,4Bron: Amev International. Omrekening op basis guldenkoers eind 1989. Bruto premie-inkomen betreft inkomen voor herverzekering en exclusief inkomsten uit bankactiviteiten en beleggingen.