Steun voor Japanse premier Kaifu

TOKIO, 5 nov. De kandidaat van de Japanse regeringspartij LDP heeft gisteren de tussentijdse verkiezingen in het district Aichi voor eenzetel in het Hogerhuis gewonnen. Dit geeft de premier Toshiki Kaifu een steuntje in de rug voor zijn controversiele plan om manschappen van Japans 'Zelfverdedigingsmacht' naar de Golf te sturen.

De verkiezingen in Aichi zijn geinterpreteerd als graadmeter voor devraag hoe de kiezers over het wetsvoorstel denken. Zowel de kandidaat van de LDP als zijn twee tegenstanders van de socialistische en de communistische partij hadden het voorstel voor het zogenoemde 'Verenigde Naties Samenwerkingskorps voor Vrede' tot inzet van huncampagne gemaakt. De LDP-kandidaat voerde als argument aan dat de wet noodzakelijk is voor Japan om aan haar internationale verplichtingen te kunnen voldoen. De beide oppositiekandidaten verklaarden zich tegen het voorstel, omdat het in strijd is met Japans pacifistische grondwet, die geweld afzweert als middel om internationale conflicten op lossen.

Ondanks de gewichtige inzet van de strijd was de opkomst met 38 procent erg laag. De kandidaat van de LDP, Yoshihisa Oshima, heeft weliswaar gewonnen, maar hij kreeg geen meerderheid van de stemmen. Woordvoerders van de oppositiepartijen voeren dit aan als argument dat een meerderheid in Japan tegen het voorstel is.

Aan zulke subtiliteiten ging de LDP in haar euforie voorbij. De voormalige minister van internationale industrie en handel, Keijiro Murata, vindt dat de overwinning van Oshima aangeeft dat 'de kiezers het voorstel voor een vredeskorps steunen'. Shin Kanemaru, een voormalige vice-premier en een zwaargewicht in de LDP, zei in een commentaar op de uitslag dat 'de kiezers onderkennen dat Japan aan haar internationale verplichtingen moet voldoen'.

Vorige week trok Kanemaru de wijsheid van het wetsvoorstel, dat onder druk van de Verenigde Staten in grote haast is gepresenteerd, nog in twijfel. Het leidde tot speculaties dat de steun voor Kaifu binnen zijn eigen partij tanende was. Er werd al gesuggereerd dat het wetsvoorstel moest worden teruggetrokken als de LDP zou verliezen bij de verkiezingen in Aichi.

Vooralsnog is premier Kaifu, wiens aftreden door politieke commentatorenwerd voorspeld, gered. Hij is van plan het voorstel nog deze week ter stemming te brengen in het Lagerhuis, waar het een goede kans van slagenheeft door de absolute meerderheid van de LDP.

In het Hogerhuis hebben de gezamelijke oppositiepartijen een meerderheid, en die hebben zich tegen het voorstel verklaard. Zelfs met de winst in Aichi komt de LDP nog 13 zetels tekort. Tijd voor uitgebreide debatten in het Hogerhuis is er niet, want de huidige parlementszitting duurt tot aanstaande zaterdag.

Een nederlaag voor het wetsvoorstel in het Hogerhuis is voor Kaifu lang niet zo pijnlijk als wanneer hij het voorstel ongezien had moeten intrekken. Dat zou een fatale afgang zijn geweest. Een nederlaag in het Hogerhuis kan worden toegeschreven aan de politieke realiteit.