Oorlog of vrede

ER ZIJN VERSCHILLENDE redenen te bedenken om oorlog te voeren tegen Saddam Hussein. Vorige week op verkiezingstournee in Florida voelde president Bush zich genoodzaakt zich te distantieren van het verwijt dathij zich aan campagneretoriek zou overgeven. Volgens Bush werden zijn, harde, uitspraken aan het adres van de Iraakse leider niet geinspireerd door electorale overwegingen, maar door de behoefte hetregime in Bagdad en de rest van de wereld duidelijk te maken waar de Verenigde Staten in het conflict over Koeweit staan. De president voelt dat hij de schijn tegen zich heeft gekregen. Hetdebacle met het federale budget heeft de positie van het Witte Huis aangetast. Bush wordt het verlangen toegeschreven om dank zij het tonen van daadkracht in het Midden-Oosten de geslagen bres weer te dichten.

De enige standvastige bondgenoot van de president in de anti-Saddam-coalitie, Margaret Thatcher, is sinds vorige week in eenechte crisis van haar leiderschap terecht gekomen. Het vertrek van Sir Geoffrey Howe uit de regering en de kritische noot van uitdager Heseltine hebben de premier met de rug tegen de muur gezet. De crisis zal worden bevroren als de ontwikkelingen in het Midden-Oosten eensgezindheid aan het thuisfront afdwingen, Londen wordt blootgesteld aan de verleiding die een vlucht naar voren biedt. Onvermijdelijk zal de regering het verwijt van opportunisme treffen als tot een gewapend optreden tegen Irak wordt besloten.

IN BAGDAD zelf voltrekt zich een vreemd schouwspel. Op 2 augustus, enkele uren na Iraks overval op het emiraat Koeweit, besloot de wereld bij monde van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de agressorin de ban te doen. Maar hoeveel schade de ingestelde boycot Irak ook berokkent, psychologisch wordt het bedoelde isolement doorbroken door de gestage stroom van hoge bezoekers die zich bedelend aan de voeten van Saddam Hussein neerzetten. Menige fatsoenlijke regering kan niet bogen op zoveel vriendelijke aandacht. De ondermijnende kracht die uitgaat van dat wat ondanks alle goede bedoelingen een koehandel in mensen is, kan niet worden overschat. De zelfverzekerdheid van Iraks regime in het oog van de zwaar bewapende tegenstanders komt rechtstreeks voort uit de dubbelhartigheid van de meeste Westerse regeringen.

In het geval van oorlog wordt de uitkomst bepaald door de Amerikaanse strijdkrachten. Zij wachten al enkele maanden in de woestijn op de beslissing die in Washington moet vallen. Minister Baker, dit weekeinde op bezoek bij de troepen, werd geconfronteerd met het ongeduldvan de militairen: of vechten of naar huis, was de boodschap. Zij werdenbijgevallen door een hoogwaardigheidsbekleder van Bahrein die meendedat de vreemde soldaten niet voor een picnic naar het Arabische schiereiland waren gekomen.

DE SCHITTERENDE eensgezindheid van de augustusdagen is met het vallen van de bladeren verloren gegaan. Het duo aan het hoofd van decolonne mag volgens de in Nederland in gebruik geraakte terminologie als'aangeschoten wild' worden gekarakteriseerd, weliswaar om redenen die niet met de operatie 'Desert Shield' van doen hebben, maar toch. Uit de rijen daarachter weerklinkt de roep om een 'Arabische oplossing', om een vreedzame regeling waarmee gezegd wil zijn dat afstand moet worden genomen van de onvoorwaardelijkheid van de eis tot een algehele en onmiddellijke Iraakse terugtocht uit Koeweit. Zelfs de democratie wordt er bijgehaald om Saddam Hussein ter wille te zijn; het aanvankelijk verlangde herstel van het traditionele emiraat is minder vanzelfsprekend geworden.

Niemand weet of een consistent beleid vruchten zou hebben afgeworpen. Demultinationale macht als dam tegen verdere Iraakse avonturen en als voortdurende bedreiging voor de bezetters van Koeweit had samen met de totale financiele en handelsboycot het regime in Bagdad op de knieen moeten dwingen. De kans daarop lijkt met de dag geringer te worden. Dat brengt een gewapend ingrijpen dichterbij als men hetgestaag verloren gaan van wat eens Koeweit was wil onderbreken. Ex-kanselier Willy Brandt vertrok vandaag naar Bagdad mede om voor zichzelf vast te stellen of er geen kans op een vreedzame oplossing is. De vraag is gerechtvaardigd of dergelijke missies de kans op zo'n oplossing niet juist verkleinen.