De FIFA en de ontevreden consument

Het afgelopen WK-voetbal in Italie mag zowel commercieel als financieel een succes van de eerste orde zijn geweest, in sportief opzicht heeft het toernooi aangetoond dat de eens zo populaire voetbalsport door de geperfectioneerde defensies van de meeste elftallen en de daarmee gepaard gaande negatieve speelwijze als kijkspel volledig naar de knoppen dreigt te gaan. Op het kantoor van de wereldvoetbalfederatie (FIFA) in Zurich heerst een koortsachtige activiteit de negatieve reacties te coordineren van de teleurgestelde consument, waarbij op maatregelen wordt gestudeerd het spel weer iets van zijn oude attractiviteit terug te geven.

Bij de FIFA zijn na het WK ongeveer 700 brieven, voornamelijk in de Engelse taal, binnengekomen waarvan er inmiddels 396 aan een nadere studie zijn onderworpen. Persvoorlichter Guido Tognoni: 'We bediscussieren alles, want het is duidelijk dat de voetbalsport zichin een uiterst kritieke fase van zijn bestaan bevindt.'

De suggesties die de FIFA zijn gedaan varieren van penalty-shoot-outs, waarbij spelers al vanaf de middenlijn op het doel afdribbelen, een andere puntentelling, het instellen van 90 minuten zuivere speeltijd, met minder voetballers spelen, de doelen vergroten, het veld vergroten, het verbieden van terugspeelballen op de keeper en het afschaffen van de spelersmuur bij een vrije trap.

Eventuele nieuwe spelregels sanctioneren kan de FIFA pas op zijn congresvan 8 juni 1991, maar Tognoni acht een kans op dergelijke maatregelen gezien de noodsituatie uiterst reeel. 'We kunnen niet aan de gang blijven met een beroep te doen op de goede wil van de trainers en de spelers. Er zal ook daadwerkelijk wat moeten gebeuren. Tijdens het afgelopen WK heb ik zeven keer met de trainer van het Argentijnse elftal, Carlos Bilardo, gesproken. Hij lachte maar wat, maar maakte me telkens opnieuw duidelijk dat het in zijn ogen bespottelijk was dat Argentinie dat uitsluitend op het meesterschap dreef van Maradona met zo'n zwak elftal nog wereldkampioen zou kunnen worden ook. Dat zou zelfs in zijn ogen een schande voor de voetbalsport zijn geweest.'

Vooral het vergroten van het veld en het afschaffen van de spelersmuur bij vrije trappen vormen aspecten die een nadere bestudering verdienen volgens Tognoni, die Cruijff, Weisweiler en Sachi de enige trainers noemt die de afgelopen twintig jaar iets positiefs aan de voetbalsport hebben bijgedragen. 'Het is zelfs al zo erg geworden dat het spelen met tien spelers voor de meeste teams al niet eens meer een handicap vormt.'

'Het was verbijsterend te constateren dat op het WK sommige teams door die straf zelfs sterker werden. Ergerlijk is ook het gemarchandeer bij vrije trappen. Met tien man voor de bal, waarbij de spelers schuifelend steeds een metertje meer pikken zodat er geen ruimte voor een schot meer overblijft. Dat is niet best voor het gezag van een scheidsrechter en ook niet voor de voetbalsport. Het afschaffen van de spelersmuur zou een oplossing kunnen zijn. Ook zou je aan een groter veld kunnen denken. Aan de afmetingen van een voetbalveld zijn de afgelopen honderd jaar niets veranderd. Terwijl de sport veel sneller is geworden en wordt beoefend door veel grotere, sterkere en fysiek beter peprepareerde atleten. Bij de FIFA hebben we vaak het idee dat voetballers tegenwoordig niet genoeg ruimte hebben om te kunnen voetballen.'

In de juniorentoernooien is de FIFA van plan verschillende spelregels uit te proberen. Tognoni: 'Het jeugdvoetbal is vaak nog enigszins ongekunsteld. Er wordt vrijer gespeeld zodat je ook een beter beeld krijgt of iets werkt in de praktijk of niet dan wanneer je experimenteert met seniorenteams.'

Maar ook wat betreft de sterk bekritiseerde scheidsrechters wil de FIFA voor het WK in 1994 in de Verenigde Staten grote veranderingen doorvoeren. Tognoni: 'De gemiddelde leeftijd van topscheidsrechters moet drastisch omlaag. In Italie zaten we met een vergrijsd korps. Er was een aantal schrijnende gevallen van arbiters datgezien hun leeftijd door de enorme hitte over een periode van vijf wekenzowel fysieke als psychische problemen kreeg. Psychologisch vormde vijf weken een te lange tijd. Ook in dat opzicht vallen jongere arbiters te prefereren boven een korps dat qua routine en leeftijd al met de afbouw van zijn carriere bezig is.' M. S.