Overschreiding van vijf uur wordt strenger aangepakt; Schermwerk onder nieuwe norm

ROTTERDAM, 2 nov. 'Er wordt hier heel vaak door mensen veel langer dan vijf uur aan een beeldscherm gewerkt, maar daar is nog nooit een klacht uit voort gekomen.' Dat zegt mevrouw E. M. Rabouw van het automatiseringsbedrijf Multihouse in Gouda als reactie op het voorlichtingsblad dat deze week door Sociale Zaken is uitgegeven. Daarin staat dat werkgevers hun personeel niet langer dan vijf uur per dag aan een beeldscherm mogen laten werken en er voor moeten zorgen dat het werk afwisselend is en niet steeds dezelfde handeling vergt.

'Veel jongens zitten hier van de vroege ochtend tot de late avond aan een beeldscherm. Van klachten heb ik nooit gehoord. Misschien hangt dat ook samen met de motivatie voor het werk', aldus Rabouw.

Het directoraat-generaal van de arbeid van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid baseert de termijn van vijf uur op wetenschappelijk onderzoek. Van de werknemers die vaak met een beeldscherm werken heeft 37 procent last van spieren en gewrichten. Evenveel mensen hebben oogklachten. Een op de vijf klaagt over hoofdpijn. Het aantal Nederlanders dat aan een beeldscherm werkt zal naar verwachting binnenkort meer dan een miljoen bedragen.

Het voorlichtingsblad is een aangescherpte versie van eerdere aanbevelingen van de Arbeidsinspectie. De richtlijn maakt deel uit van het laatste deel van de wet op de arbeidsomstandigheden (Arbo-wet), dat op 1 oktober van kracht is geworden. In dat deel worden veiligheid, gezondheid en kwaliteit van het werk geregeld. 'De richtlijn betekent dat werknemers zich met een klacht kunnen wenden tot de Arbeidsinspectie', aldus een woordvoerder van Sociale Zaken. 'Als de inspectie op bezoek gaat en het blijkt dat werknemers zonder behoorlijke pauze dagelijks langer dan vijf uur aan het scherm zitten, kan proces-verbaal worden gemaakt. De werkgever is dan in overtreding.'

De aanscherping vloeit ook voort uit een EG-richtlijn, waarin voorwaarden staan die binnen de lidstaten in acht moeten worden genomen. Nederland loopt daar nu met de Arbo-wet op vooruit, want de EG-landen dienen uiterlijk 31 december 1992 aan de criteria te voldoen. Volgens deze bepalingen moeten mensen die veel aan beeldschermen werken onder meer de mogelijkheid hebben regelmatig hun ogen te laten onderzoeken.

C. van de Graaf, hoofd van de bedrijfsgezondheidsdienst van Aegon zegt dat het exclusieve beeldschermwerk in zijn bedrijf niet veel voorkomt: 'De meeste werknemers wisselen bezigheden aan de computer af met ander administratieve werk. Bovendien gaat iedereen na vier uur werken met pauze. Ik voorzie dus geen problemen. We hebben natuurlijk wel eens klachten die met het beeldscherm in verband kunnen worden gebracht. Dat kan met een andere ergonomische opstelling of wat ander werk worden opgelost'.

'Ik heb de richtlijn nog niet gezien, maar ik stel me voor dat we in de problemen zouden kunnen komen met onze systeemontwerpers. Maar daar hoor ik nooit klachten van. Dat kan ik me ook voorstellen bij typistes die gegevens invoeren, al hebben we die weinig. Maar die werken weer op een eigenaardige manier. Dat werk gaat zo automatisch, dat ze er gewoon bij kunnen praten, een soort functioneren op twee hersenniveaus tegelijk. Bij hen lijken me de klachten ook wel mee te vallen', aldus Van de Graaf.

D. Boelsums, bedrijfsarts bij de uitgeverij Dagbladunie wijst er op, dat binnen het bedrijf de richtlijn bestaat niet langer dan twee uur aan een beeldscherm te werken. 'Dan moeten werknemers zelf proberen even te pauzeren of iets anders te doen. We hebben wel eens wat klachten van ogen, schouders en nek, maar daar word ik echt niet mee overspoeld. Vaak lossen mensen de problemen zelf op als ze hebben achterhaald dat hun werkplek ergonomisch niet in orde is.'