Achter de tralies houdt het leven op en begint het overleven; De gevangenishel van Peru

LIMA, 3 nov. In de woestijn ten noorden van de Peruaanse hoofdstad Lima, waar duizenden kleine krotwoningen zijn opgetrokken langs onverharde weggetjes, domineert het grote en sinistere complex van de strafgevangenis San Pedro in de wijk San Juan de Lurigancho. Achter de tralies en muren van tientallen paviljoens, houdt leven op en begint overleven.

Hier zitten gevangenen, jong en oud, ziek en ondervoed, zware criminelen, onfortuinlijke drugsgebruikers en leden van de terroristische guerrillabewegingen Sendero Luminoso (Lichtend Pad) en MRTA, opgesloten in een minimaatschappij waar de staat zijn handen van lijkt te hebben afgetrokken.

Hier wacht driekwart van de bewoners, soms al jaren, in voorarrest op een proces. Velen zijn geheel door de justitie vergeten. Hoeveel gevangenen, en hoeveel te veel, in San Pedro zitten is onbekend. Directeur Miguel Romero van het staatsgevangeniswezen: 'Op dit moment zijn er 6.387 gevangenen. Maar dit is duidelijk geen exact getal, dit is alleen bij benadering.'

In elk geval zit Miguel Angel Gonzalez er opgesloten, een van straat geplukt coke-snuivertje en met zestien jaar volgens de wet te jong om in Lurigancho te worden opgesloten. Ook Luis Alfaro Palomino loopt er rond. Onder zijn vuile hemd is ter hoogte van de buik een dikke bult zichtbaar. Als het hemd wordt opgetild, stulpen zwerende ingewanden naar buiten. Hij wacht met vele anderen in San Pedro op de acute medische hulp die niet komt.

Volgens de directeur van San Pedro, Valentin Capcha, vallen er in het complex twee doden per dag. Sinds 1987 is het sterftecijfer verviervoudigd. Maar wat er is gebeurd met de in vijf jaar tijd ruim zevenhonderd 'verdwenen' gevangenen weet niemand. Hoevelen zijn ontsnapt, en wie liggen er in de massagraven waarover de gevangenen spreken?

Dat is San Pedro anno 1990. Ruim vier jaar geleden heette de gevangenis nog Lurigancho en was de strafinrichting in juni van dat jaar samen met twee andere gevangenissen het toneel van een bloedige door het leger neergeslagen opstand. Daarbij kwamen zeker driehonderd gevangenen om het leven, vooral leden van Sendero Luminoso. Niet alleen de huidige wantoestanden in de gevangenissen, ook de gang van zaken vier jaar geleden staat op het ogenblik in het centrum van de belangstelling. Een parlementaire onderzoekscommissie van het Congres buigt zich al enkele weken over de opstand en vooral over de rol die oud-president Alan Garcia Perez hierbij heeft gespeeld.

Pag.5: Vervolg