Minister botst met Kamer over geld voor advocatuur

DEN HAAG, 2 nov. Minister Hirsch Ballin (justitie) is gistermiddag onverwacht hard in aanvaring gekomen met de regeringspartijen in de Tweede Kamer over de hoogte van de advocatenvergoedingen.

Hij weigerde in te gaan op een wens van CDA en PvdA om al per 1 januari 1991 hogere vergoedingen te betalen. Het Kamerlid Van de Camp (CDA) zei deze opstelling 'zeer te betreuren'. Ook zei hij: 'Ik sluit me aan bij de oppositie waar een wil is, is een weg'. Deze oproep was gedaan door Wolffensperger (D66).

PvdA-woordvoerder Kalsbeek zei niet te begrijpen waarom er een conflict ontstond, omdat Kamer en minister het politiek eens waren. Volgens haar restte er slechts een 'technische uitwerking'. Hirsch Ballin had gisterochtend al toegezegd advocaten die afhankelijk zijn van gesubsidieerde rechtshulp tegemoet te komen met een bedrag dat tot tien miljoen gulden kan oplopen. Dat bedrag zou besteed worden aan subsidies voor kantoorautomatisering, onkostenvergoedingen en bijscholing van sociale advocaten. De voorgenomen verhoging met 25 procent voor de gehele advocatuur wilde hij met een jaar vervroegen tot 1 januari 1992. Maar daarvoor was het wel nodig dat de Kamer snel instemde met zijn nieuwe Wet op de rechtshulp.

Alle grote fracties in de Kamer willen echter dat de minister veel eerder geld ter beschikking stelt. Daarbij speelde voor de CDA-fractie een vonnis van de Haagse rechtbankpresident een belangrijke rol. Daarin was geconstateerd dat Hirsch Ballins eerdere toezegging per 1 januari 1993 neerkwam op advocaten 'blij maken met een dode mus'. Van de Camp wees er op dat in zijn motie al rekening was gehouden met mogelijke bezwaren van de minister. CDA en PvdA vroegen niet om extra geld per 1 januari 1991 voor de gehele advocatuur, maar slechts voor de sociale advocatuur. Ook werd niet om het gehele benodigde bedrag van 50 miljoen gevraagd, maar om een bedrag dat werd geschat op 10 tot 25 miljoen.

Hirsch Ballin wees de motie echter met grote hardnekkigheid af. Hij meende dat de regeringspartijen geen deugdelijke dekking hadden aangegeven. Hij vreesde bovendien dat vooruitlopen op zijn wetsvoorstel voor een totale reorganisatie van de gefinancierde rechtshulp ongewenste neveneffecten heeft. De samenhang van de voorgestelde maatregelen zou in gevaar komen, zei hij, zonder dat verder toe te lichten.

Hirsch Ballin wil een hogere vergoeding koppelen aan de invoering van contractsadvocatuur: door bindende afspraken met kantoren te maken over aantallen zaken hoopt hij de al jaren stijgende kosten voor rechtshulp te beheersen. Door nu de daarmee gepaard gaande verhoging van de honoraria alvast in te voeren, loopt hij het risico dat het wetsvoorstel verzandt in de schriftelijke voorbereiding, zo wordt intern gevreesd. De druk op de fracties en de beroepsgroep om mee te werken is dan van de ketel. Op strikt omschreven budgetten en contractafspraken zit de advocatuur immers niet te wachten, zo wordt in Den Haag getaxeerd.

CDA en PvdA hielden gistermiddag vast aan een motie waarin de minister wordt verzocht al per 1 januari aanstaande de sociale advocatuur tegemoet te komen. Hij zou geld op zijn begroting kunnen vrijmaken door scherper te controleren op de aanvragen voor rechtshulp, de eigen bijdrage te verhogen en de inkomensgrenzen te wijzigen. Hirsch Ballin wees erop dat ook voor het verhogen van eigen bijdragen de Wet op de rechtshulp voor on- en minvermogenden gewijzigd zou moeten worden. VVD-woordvoerder Korthals, zelf praktizerend advocaat, vond de motie van de coalitie 'sympathiek', maar ook een 'fopspeen'. Het lijkt hem onmogelijk om uit te maken welke kantoren wel en welke niet de sociale advocatuur bedrijven, noch wat het precies is. Wolffensperger stelde voor om geld vrij te maken uit de opbrengst van de grote efficiency-operatie.