Galerie

Calum Colvin

De geensceneerde wereld van de Schot Calum Colvin (1961) zit vol opwinding, toekomstverwachting en anarchie. Zijn barokke composities bestaan uit een bonte verzameling kitscherige beeldjes, speelgoed, bloemstukken, serieuze boeken en oude Engelse stripverhalen. Ze zijn door Colvin gefotografeerd en in kleur afgedrukt op een fors formaat. De collage-vorm doet denken aan animatie-clips van MTV. Een jonge Schot trekt de wijde wereld in. Colvin heeft zijn materiaal niet op vorm of kleur bij elkaar gezocht, maar op inhoud, wat de foto's een anekdotisch karakter geeft. Alle voorwerpen hebben met elkaar te maken en vertellen samen een verhaal. In de collage 'De Jacobsladder', vervat in een vergulde lijst, die aan de onderzijde versierd is met bloemstukken, bestijgt een speelgoedpoppetje in Schotse rok op bergschoenen en met ontbloot bovenlijf een ladder, die tot in de hemel reikt. Ladder en hemel maken deel uit van een oude gravure. Op de achtergrond is een toeristisch gefotografeerd berglandschap te zien. Tussen de bloemstukken ligt een opengeslagen boek met een artistieke zwart-wit foto van een landschap en een gedicht, getiteld 'Exiles'. Hieraan toegevoegd is een strip, waarin een man aan een klein jongetje de weg vraagt naar een galerie. Het jongetje brengt hem er naar toe en samen kijken ze naar een zwarte rechthoek. Het is dezelfde zwarte rechthoek, die als ondergrond fungeert van Colvins collage. Bovenin het beeld komt het jongetje uit de strip nog eens terug, met naast hem de tekst: 'There's danger on the Whinny Braes Or so our climbing hero says!'

Colvins foto's passen goed in het programma van Adriaan van der Have, eigenaar van galerie Torch. Langzaam maar zeker plukt deze galeriehouder de vruchten van zijn eigenzinnige koers. Zijn Teun Hocks-tentoonstelling, waarvan het meeste werk naar het buitenland ging, was volledig uitverkocht. Colvins foto's zijn in een oplage van tien gedrukt en kosten tussen de tien en vijftienduizend gulden.

Torch, Prinsengracht 218, Amsterdam. T/m 23 november. Do. t/m za. 13-18 uur.

Duchamp

Mede dankzij de verkoop van een Christo heeft Harry Ruhe, Fluxus-verzamelaar en eigenaar van Galerie A, sinds kort een ruimte kunnen betrekken in de Johan Verhulststraat vlak achter het Concertgebouw in Amsterdam. Zijn uitgebreide collectie varieert van speldjes van Lawrence Weiner (f. 15, -) en een camouflage legerpet van Jenny Holzer met de tekst 'The future is stupid' (f. 75, -) tot een multiple van Marcel Duchamp (f. 30.000, -). Ook heeft hij een reeks in plastic verpakte en met yoghurt besmeurde 'After Eight'-chocolaatjes van Dieter Roth in zijn bezit. Dat ze deels verrot zijn, deert hem niet.

Ruhe begon zijn verzameling in 1968 met een Christo en een Stanley Brouwn. 'Je kon twintig jaar geleden makkelijk kopen voor betrekkelijk weinig geld', verklaart Ruhe in zijn kelderruimte vol curiosa van tientallen bekende en minder bekende Fluxus- en aanverwante kunstenaars. 'Ook kon je lang nadenken over een aanschaf, want een jaar later was de prijs nog niet gestegen.' Ruhe heeft zijn multiples, bijna vijfhonderd alles bij elkaar, gerangschikt in een catalogus. De werken die hij nu tentoonstelt van Marcel Duchamp, Piero Manzoni en Joseph Kosuth zijn daarin nog niet opgenomen.

In de expositie hangt van Kossuth een vlag met daarop het opschrift 'Modus Operandi', een keer gewoon en een keer in spiegelschrift. Deze vlag hing twee jaar geleden in de Zeeuwse wind te wapperen als onderdeel van het vlaggenproject van Peter van Beveren. Van Piero Manzoni (1933-1963) is een vergrote afdruk van zijn rechterduim aanwezig en een inmiddels vergeelde kurk-frottage (afdrukken van met witte verf ingesmeerde blokjes kurk op wit papier). Van Marcel Duchamp stelt Ruhe behalve een aantal etsen ook een facsimile-uitgave ten toon met reprodukties van Duchamps aantekeningen over zijn omvangrijke levenswerk 'The Large Glass' (1915-1923). Het is opgebouwd uit allerlei elementen die een mysterieuze en ingewikkelde samenhang vertonen. Het boekwerk, dat onder andere negen etsen bevat van onderdelen uit 'The Large Glass', kan gezien worden als een handleiding om Duchamps werk te ontrafelen, voor zover dat natuurlijk mogelijk is. De facsimile werd vlak voor Duchamps dood uitgegeven in 1967 in een oplage van 144 stuks. Ruhe heeft daarvan drie gave exemplaren in zijn bezit. Ruhe kan goed merken dat de belangstelling voor Fluxus en aanverwante conceptuele stromingen de laatste tijd weer is toegenomen. 'Ik peins erover om maar eens statiegeld te vragen aan al die kunstgeschiedenis-studenten die voor hun scriptie bij mij langskomen, maar me nooit hun resultaat laten zien'.

Galerie A. Joh. Verhulstraat 53, Amsterdam. T/m 15 november. Di. t/m za. 14-17 uur.

Paul Andriesse

'Ik denk dat het verstandig is om de vulling eruit te halen', klinkt het vanachter een losse wand in de galerie annex wachtkamer van tandarts Dirk Vermeulen. In 'De Praktijk' is nu een expositie ingericht met foto's gemaakt door galeriehouder Paul Andriesse. Voor iemand die in kunst handelt, draagt de tentoonstelling een toepasselijke titel: 'Augen kann man nicht kaufen'.

Andriesse's zwart-wit-foto's ademen een vooroorlogse sfeer uit, maar geven in werkelijkheid een indruk van zijn leven in de kunst gedurende de afgelopen tien jaar. Voor zover Andriesse de kijker daarin een blik gunt, is die wereld vol haarscherpe schoonheid en mooie momenten. Zo zien we de kunstenaar James Lee Byars dromerig onderuit gezakt op de grond zitten. Zijn benen steken het raam uit. Het is het bekende venster op de buitenwereld met het kozijn als omlijsting. Op een andere foto, gemaakt op Coney Island in New York, houdt een kind zijn hand op naar twee jonge vrouwen. Op de achtergrond bevindt zich een gesloten ijssalon.

Andriesse is kunsthistoricus en dat is zichtbaar in zijn werk. Hij fotografeert schilderijen op een bijzondere manier. In een doek uit het midden van de vorige eeuw kijken twee meisjes verleidelijk naar de toeschouwer. Ze blikken ook recht in de lens van Andriesse. Op hetzelfde schilderij kijkt een jongeman, die met de meisjes zit te eten, verschrikt en kwaad dezelfde kant op. Maar Andriesse heeft het doek zo gefotografeerd dat het lijkt alsof alleen de meisjes geschilderd zijn, de jongen niet. Het is alsof hij echt bestaat, dat wil zeggen zich in een fotografische werkelijkheid bevindt. Toch is het schilderij overal even naturalistisch geschilderd.

Kunst aan de wand bij een tandarts doet denken aan het bekende verhaal van de arme artiest die zijn rekening met een schilderij betaalt. Marcel Duchamp heeft dit gegeven ooit eens verbeeld door letterlijk een cheque te tekenen. Hij plaatste niet alleen zijn handtekening maar tekende alles, inclusief de cheque. Hoewel hij verre van arm was betaalde hij daarmee zijn behandeling. Dat galeriehouder Andriesse nu tentoonstelt bij een tandarts bewijst dat de bestaande rolverdeling in de kunst aan het verdwijnen is.

De Praktijk, Zieseniskade 20, Amsterdam. T/m 11 november. Ma. t/m vr. 8.30-12.30 uur, 13.30-16.30 uur.