Medische divisie begin gezond Philips

BEST, 31 okt. Een ingrijpende reorganisatie bij de divisie Medische Systemen van Philips moet binnen twee jaar leiden tot een verdrievoudiging van de winst voor belasting. Die zou in 1992 7 a 8 procent van de omzet moeten bedragen, wat neerkomt op circa 250 miljoen gulden. Ongeveer 2.000 van de 11.000 werknemers zullen verdwijnen. De afvloeiingskosten naar schatting 85 tot 100 miljoen gulden zullen uit het lopende budget voor 1991 worden betaald, maar dit leidt volgend jaar niet tot verlies.

Dat blijkt uit interne bedrijfsinformatie over het plan 'PROMIS': Profit Must Improve Substantially. Hoofdelementen zijn: verbetering van logistiek en distributie, invoering van een procesgeorienteerde managementstructuur en streven naar samenwerkingsverbanden in systemen voor ultra-geluid en radiotherapie.

De vakorganisaties zijn niet verbaasd over de plannen. Wel vraagt de Industriebond FNV zich af of de voorgestelde maatregelen werkelijk zullen leiden tot grotere marktgerichtheid en vermindering van de bureaucratie.

Medische Systemen is de eerste produktdivisie van Philips met uitgewerkte reorganisatieplannen, niet alleen voor de efficiencyverbetering, die Philips-president Timmer vorig week heeft aangekondigd, maar ook voor het aanpakken en desnoods afstoten van slecht renderende activiteiten, een vervolgoperatie die Timmer voor later dit jaar in het vooruitzicht heeft gesteld.

Dat Medische Systemen voorloopt op andere produktdivisies komt omdat op het hoofdkantoor in Best al reorganisatieplannen klaarlagen. Dat pakket maatregelen was bedoeld om de winstgevendheid verder op te voeren, nadat de divisie eerder al geleidelijk uit een diep dal was gekrabbeld. In 1988, na de mislukte fusie met het Amerikaanse Picker International en de ontreddering en verwarring die daarvan het gevolg waren, leed Medische Systemen nog een verlies van 50 miljoen gulden. Na de eerste noodmaatregelen - aanstelling van nieuw management in de VS, concentratie van produktie - werd in 1989 alweer een bescheiden winst geboekt bij een omzet van 3,1 miljard gulden. En die opgaande lijn zet zich ook dit jaar voort, ondanks een afkalvende dollarkoers, ondanks 60 miljoen gulden aan herstructureringslasten in de afgelopen drie jaren.

Maar eind vorig jaar al vond de directie dat het herstel niet ver genoeg ging, dat het rendement op die manier te mager zou blijven en dat dus verdergaande maatregelen noodzakelijk waren. Daarom werd het organisatieadviesbureau Horringa en De Koning gevraagd de onderneming door te lichten. Dat resulteerde enkele maanden geleden in een gezamenlijke reorganisatie-opzet. Uitvoering van die maatregelen wordt door de gezondmakingsoperatie van Timmer versneld.

De herstructureringsplannen vallen in drie hoofddelen uiteen. Allereerst schakelt de divisie over op een nieuwe topstructuur. De internationale samenstelling van de nieuwe divisiedirectie met een Amerikaan en een Duitser moet waarborgen dat adequaat wordt gereageerd op marktsignalen uit alle vitale regio's.

Belangrijker is dat de functioneel georienteerde organisatie plaatsmaakt voor een procesgeorienteerde organisatie. Dat wil bij voorbeeld zeggen dat de top niet langer een directeur kent voor de produktie en een collega voor de verkoop, wat in het verleden nogal eens leidde tot het afschuiven van verantwoordelijkheden. In plaats daarvan krijgt elk lid van de hoofddirectie zowel een regio als een aantal bedrijfsonderdelen onder zijn hoede, zodat hij aansprakelijk is voor het hele traject van fabriek tot klant.

Daarnaast wil Medische Systemen de logistiek verbeteren. Nu duurt het nog zo'n negen maanden voordat een medisch apparaat zijn rondgang door het bedrijf heeft voltooid, bij de klant geinstalleerd is en uiteindelijk betaald. Als die doorlooptijd met eenderde wordt teruggebracht, zou dat al een besparing aan rentelasten opleveren van circa 75 miljoen gulden per jaar.

Nog eens een bezuiniging van enkele tientallen miljoenen guldens denkt de divisie te bereiken door regionalisering van de distributie, vooral in Europa. Dat wil zeggen dat niet langer alle landen een eigen verdeelpunt voor reserve-onderdelen en een eigen afdeling voor technische ondersteuning zullen houden.

Verder heeft de divisie vastgesteld op welke terreinen ze sterk genoeg is om op eigen kracht een winstgevende wereldpositie te verwerven of te verdedigen. Daarbij gaat het om alle rontgenapparatuur, om systemen voor magnetische resonantie en voor computertomografie. Op andere terreinen systemen voor ultra-geluid, voor radiotherapie is Philips te klein om zich de hoge ontwikkelingskosten te kunnen permitteren. Daarom zal voor deze activiteiten naar samenwerkingsverbanden worden gezocht.

Ook streeft de divisie naar krachtenbundeling met een Japans bedrijf om haar positie op de Japanse markt te versterken. Het marktaandeel van Philips in Japan is maar drie tot vier procent.

Philips Medische Systemen is met een mondiaal marktaandeel van circa 15 procent de derde leverancier van medisch-diagnostisch apparatuur in de wereld, achter General Electric en Siemens, maar voor Toshiba. In Europa heeft Medische Systemen een marktaandeel van zo'n 30 procent. In de Verenigde Staten, waar de divisie de grootste schade ondervond van de mislukte fusie met Picker, heeft het aandeel zich sindsdien weer hersteld van 8 tot 11 procent. De divisie haalt in de VS een omzet van zo'n 600 miljoen dollar.

De belangrijkste vestigingen van de divisie bevinden zich in Best (2.200 mensen), Hamburg en het Amerikaanse Shelton.