Beatrix voor Ieren 'manager' met 'very dry character'

DUBLIN, 31 okt. Ten minste twee van de driehonderdvijftig Nederlanders uit Ierland die gisteren in Dublin de gast waren van koningin Beatrix en prins Claus gaan een boze brief schrijven naar The Irish Times. Zij waren bij lange na niet de enigen op de receptie van het Nederlands koninklijk paar die zich boven bitterballen en haring beklaagden over een portret van Beatrix in Ierlands meest gezaghebbende krant.

Daarin werd de Nederlandse koningin gisteren afgeschilderd als 'the manager', een zakenvrouw die geen tijd heeft voor mooie hoeden en modieuze kleren, iemand met 'a very dry character' die hard heeft moeten vechten om de 'popular touch' van haar moeder te doen vergeten. En of dat allemaal nog niet erg genoeg was had een drukfout ervoor gezorgd dat de foto van het koninklijk paar leek op die van pakweg koning Bhumibol van Thailand exotisch Oosters van tint. 'Een schande', en 'ze doet het toch maar fantastisch', waren de reacties van in Ierland woonachtige Nederlanders.

Koningin en prins werden intussen warm verwelkomd door president Patrick Hillery een oude bekende en premier Charles Haughey. Over beiden hangt de schaduw van een dreigend vertrek. Bij de president omdat op 7 november zijn ambtstermijn afloopt, over de premier omdat hij vandaag een motie van wantrouwen in het Ierse parlement tegemoet ziet.

De politieke opwinding over de vraag of hij en zijn goede vriend en presidentskandidaat, minister van defensie Brian Lenihan, hebben gelogen over een poging in 1982 de Ierse president onder druk te zetten, overheerst op dit moment alle andere onderwerpen in Ierland. Het staatsbezoek van koningin en prins is dan ook onbedoeld doortrokken van politieke intrige. Is de premier morgen demissionair? Treedt Brian Lenihan af om de zaak te redden?

Het voorgenomen bezoek van koningin en prins aan het Ierse parlement, vandaag, gaat in elk geval niet door. Reden: de koningin kan niet worden betrokken in een dergelijke politieke controverse. Vertaling van premier Haughey, desgevraagd: 'Het is hier politiek een drukke tijd, waardoor we vrezen uw koningin niet de hoffelijkheid te kunnen betonen waarop ze aanspraak kan maken.' En hoe taxeert hij zijn kansen om de koningin nog in functie vaarwel te kunnen zeggen, overmorgen? Haughey, met vertoon van tanden als was hij een haai die per ongeluk een bezem inslikt: 'Uitstekend!'

De koningin ondertussen landde op Dublin Airport waar een militaire kapel 'In naam van Oranje doe open de poort' speelde. Ze plantte, duidelijk beschikkend over spitervaring, de traditionele boom in Phoenix Park en bezocht het National Museum, waar een schitterende collectie Keltische gebruiksvoorwerpen en sieraden te zien valt. Ter gelegenheid van het bezoek had de museumdirectie uit de opslag een sprei, twee bokalen en twee paar handschoenen tevoorschijn gehaald die stadhouder Willem III 'King Billy' twee dagen na de Slag om de Boyne aan een Ierse familie cadeau heeft gedaan.

Over die verre voorvader van de koningin, grondlegger van de Oranje-traditie in een verdeeld Ierland, was in de Ierse pers enige speculatie ontstaan, omdat tactvolle protocol-opstellers dat hoofdstuk geheel hadden weggelaten in een historisch overzicht over de Ierse connecties met Oranje. Opzettelijk 'onder het tapijt geveegd', dat was aan deze kant de conclusie. Maar de vrouw van de Ierse minister van buitenlandse zaken, Gerry Collins, had een oranje pakje aangetrokken, drie overvliegende vliegtuigen wuifden met oranje puntjes aan de vleugels naar de koningin, en president Hillery streek alles glad door aan een staatsdiner nog eens aan te halen wat de koningin zelf in 1986 over deze Willem van Oranje in Ierland had gezegd.

'Ik herinner me in het bijzonder dat u het feit betreurde dat de naam Oranje soms geassocieerd werd met onverdraagzaamheid'. De president prees Nederland vervolgens als voorbeeld van een verdraagzame samenleving. De koningin zwaaide op haar beurt Ierland lof toe als een land dat had weten te bewaren wat elders verloren was gegaan. Morgen bezoeken koningin en prins het veenlandschap in het Nationale Park van Connamara, dat onder andere door Nederlandse inspanning behouden is gebleven en wordt gecultiveerd. Vandaag, de dag dat in het Ierse parlement wordt beslist over de betrouwbaarheid van de zittende regering, laten koningin en prins zich voorlichten over de financiele en industriele ontwikkeling van Ierland, bezoeken ze onder meer een renovatieproject en bekijken ze het beroemde middeleeuwse handschrift van het Book of Kells. Vanmiddag openen ze een tentoonstelling van werken van Mondriaan en Van Gogh in de National Gallery met de titel 'From Swerve of Shore to Bend of Bay'.