Utrecht zetel voor Oostduitse firma's

DEN HAAG, 30 okt. De Oostduitse zakenman Karl-Heinz Kaufmann, spil in het schandaal van de verduistering van 107 miljoen D-mark door de ex-communistische partij PDS, heeft eind september in Utrecht twee bedrijven opgericht.

Dit verklaart Heinz Klostermann, directeur van Klostermann Gmbh in het Duitse Bocholt, die optrad als bemiddelaar voor Kaufmann. Het betreft de handelsfirma's Rheinland en Merkari; van beide is Kaufmann directeur en enig aandeelhouder, aldus Klostermann.

De financiele basis voor de firma's was volgens Klostermann de 34 miljoen gulden die de PDS in oktober illegaal op de Utrechtse NMB-rekening van de Sovjet-firma Putnik heeft gestort. Klostermann claimt niet te hebben geweten dat het om PDS-geld ging. 'Ik ben eind augustus met Kaufmann in contact gekomen. Dat was een puur zakelijk contact. Over politiek is nooit gesproken. Ik heb nooit geweten dat Kaufmann namens de PDS handelde.'

De firma's hebben als oogmerk voedsel en kleding in Nederland op te kopen en die door te geleiden naar de Sovjet-Unie. De zakelijke overweging om een en ander via Nederland te laten verlopen was Klostermann niet duidelijk. 'Maar daar heb ik me niet in verdiept. Kaufmann had geld, Kaufmann wilde het zo, en dus heb ik het samen met Kaufmann zo opgezet. De NMB verleende alle medewerking, dat gaf mij het vertrouwen dat de bedrijven levensvatbaar waren.'

Enige weken geleden is Kaufmann begonnen vestigingsplaatsen voor zijn Utrechtse firma's te zoeken. Klostermann weet niet of hij daarin is geslaagd; hij had de laatste weken geen contact meer met Kaufmann, die zich in de Sovjet-Unie ophoudt. Bij de Utrechtse Kamer van Koophandel zijn de twee firma's niet officieel geregistreerd, maar volgens een medewerkster is dat gezien de recente oprichtingsdatum ook nog niet mogelijk.

Het doel van Karl-Heinz Kaufmann, zo bleek vorige week, was een deel van het PDS-vermogen te ontrekken aan de curatele van een Duitse overheidscommissie die over het vermogen van DDR-partijen waakt. De Sovjet-firma Putnik was bij deze illegale activiteit de tussenschakel.

Nadat Kaufmann in Oslo waar de PDS via een zelfde constructie 70 miljoen D-mark had gestald op een Putnik-rekening bij de Norske Bank vergeefs poogde geld op te nemen, schakelde de Noorse bank Interpol in. Daarop deed de Duitse justitie een inval in het PDS-hoofdkantoor en kwam ook naar buiten dat de PDS geld op een Utrechtse NMB-rekening had gestort. Anderhalve week geleden werd op de Utrechtse rekening beslag gelegd.

Kaufmann handelde met medeweten van minstens twee PDS-bestuursleden. Beide zijn inmiddels afgetreden. Eerder verklaarde de zakenman/politicus dat hij PDS-leider Gysi pal na de inval in het PDS-kantoor op de hoogte heeft gesteld van de pogingen PDS-geld illegaal naar onder meer Nederland te sluizen. Gysi besloot afgelopen weekeinde ondanks druk van buitenaf aan te blijven als partijvoorzitter.