Radicale nationalisten op winst, gematigden verliezen in Georgie

MOSKOU, 30 okt. De kans is groot dat de meest radicale nationalisten de parlementsverkiezingen in Georgie hebben gewonnen en dat de gematigden onder hen nagenoeg zijn weggevaagd.

Volgens de nog onvolledige uitslagen van de verkiezingen van zondag heeft de 'Ronde Tafel', een coalitie van zeven partijen onder leiding van de schrijver Zviad Gamsachoerdia, reeds 34 van de 125 districten veroverd. Het Volksfront van de filosoof Nodar Natadze, dat naar een compromis streeft tussen alle partijen, redde het in slechts een district. De communistische partij lijkt met tot nu toe 22 districten tot de tweede formatie uit te kunnen groeien.

In een tweede ronde moet er in de 68 districten waarin nog geen beslissing is gevallen, opnieuw worden gestemd. Als de 'Ronde Tafel' daarin geen absolute meerderheid zal halen en de communistische partij samen met het Volksfront evenmin, dreigt Georgie onbestuurbaar te worden. Gamsachoerdia heeft tot nu toe namelijk steeds gezegd dat zijn fractie alleen maar wil regeren als ze 51 procent van de stemmen heeft. Hij is niet bereid tot samenwerking met andere partijen.

Voor het eerst in de geschiedenis van Georgie deden er verscheidene partijen mee aan de parlementsverkiezingen, bovendien op basis van een kiesstelsel waarin de ene helft van de zetels via enkelvoudige meerderheden en de andere op evenredigheid zou worden verdeeld. Deze concessie was dit voorjaar afgedwongen, met name door de straatacties en wilde stakingen die toen onder auspicien van Gamsachoerdia's partij plaatshadden.

Over het doel van de verkiezingen bestond in de campagne vooraf geen misverstand. Alle partijen, inclusief de communisten van de nieuwe partijleider Goembaridze, streven naar volledige onafhankelijkheid van het 5,5 miljoen inwoners tellende Georgie. De strijd ging vooral over de middelen. De 'Ronde Tafel' van Gamsachoerdia zette daarbij de toon. Met zijn straatacties, de bestorming vorige maand van het hoofdkwartier van de KGB, de oprichting van een knokploeg die is vernoemd naar de anderhalf jaar geleden bij een auto-ongeluk om het leven gekomen dissident Merab Kostava en zijn weigering om deel te nemen aan welke coalitieregering dan ook zette Gamsachoerdia een spiraal van polarisatie in werking.

De positie van de 'Ronde Tafel' werd door een aantal andere partijen, zoals de christelijke Nationale Democratische Partij van de 31-jarige Gia Tsantoeria en de Partij voor Nationale Onafhankelijkheid van de bijna even oude Irakli Tsereteli, beantwoord met eigen verkiezingen voor een alternatief Congres dat, anders dan de 'koloniale Opperste Sovjet', zou kunnen en moeten uitgroeien tot de Nationale Vergadering van het nieuwe Georgie. Deze twee partijen namen dan ook niet deel aan de verkiezingen van de Opperste Sovjet eergisteren. Omgekeerd beschuldigde Gamschoerdia de aanhangers van het Congres ervan 'KGB-agenten' te zijn. De onderlinge verhoudingen escaleerden de laatste weken snel. Tsantoeria werd vorige week in zijn arm geschoten door een nog ombekende man. Het Congres op zijn beurt heeft sinds enige tijd ook de beschikking over een eigen ordedienst.

Op de verkiezingsdag zelf bleef alles rustig in Georgie. Ook in de regio van Zuid-Ossetie en Abchazie, waar de plaatselijke etnische minderheden met succes verkiezingsboycots hadden afgekondigd uit protest tegen de weigering van de Georgische nationalisten om hen als 'soevereine republieken' te erkennen, kwam het niet tot gewelddadigheden, zoals eerder dit jaar wel het geval is geweest.