Kasparov verknoeit prachtige aanvalsstand

AMSTERDAM, 30 okt. Er is iets mis met wereldkampioen Kasparov. Hij is nog niet in zijn beste vorm, heeft hij zelf gezegd, en in zijn laatste twee partijen is dat ook wel heel duidelijk gebleken. Vrijdag gaf hij door een vreselijke blunder de partij vrijwel cadeau aan Karpov en gisteren verknoeide hij een prachtige aanvalsstand. Hij raakte een pion kwijt en mag nog blij zijn dat de afgebroken stelling waarschijnlijk remise is. De stand in de match blijft voorlopig 3,5-3,5. De afgebroken partij wordt vanavond uitgespeeld. Vanaf 23.30 Nederlandse tijd, want in New York is inmiddels de wintertijd ingegaan.

Karpov is door Kasparov een briljant verdediger genoemd en gisteren liet hij inderdaad een schitterend staaltje van verdedigingskunst zien. Alleen in zijn laatste vijf minuten bedenktijd overigens, daarvoor had hij Kasparov gevaarlijk ver laten komen. In dezelfde variant van het Spaans die in de zesde partij werd gespeeld bleken beide spelers nu goed voorbereid. Kasparov deed het beter dan de vorige keer, Karpov bracht een nieuwtje op de veertiende zet. Het is de vraag of het goed was. Met voor de hand liggende zetten kreeg Kasparov prachtig spel. Na de 27ste zet had Karpov volgens de berichten nog slechts vijf minuten bedenktijd over en zijn stelling was kritiek. Kasparov had ruim tijd. Het leek gedaan met Karpov.

Opwinding

Wat er toen gebeurde bracht de waarnemers in New York in grote opwinding. Karpov haalde niet alleen de tijdcontrole, hij wist zijn wrakke stelling ook nog aardig op te knappen en ondertussen zelfs een pion mee te pikken. Ongelofelijk dat Karpov in zo weinig tijd alle goede zetten weet te vinden, zei grootmeester Wilder. Hij is als Muhammad Ali, die sierlijk wegdanst voor de slagen van zijn tegenstander en toeslaat als die uitgeput is, zei grootmeester De Firmian. Voor Kasparovs spel in de laatste fase had niemand een goed woord over. Teveel adrenaline, zei Dlugy. Nog nooit heeft een wereldkampioen zo slecht gespeeld, vond Wilder.

Iedereen deed net alsof schaken heel makkelijk is en de wereldkampioen een knoeier. Karpov is nu de underdog in de match, het keerpunt is bereikt, meende De Firmian. Dat lijkt overdreven. Bij het afbreken zat Kasparov er heel mistroostig bij, rood aangelopen en met het hoofd in de handen. Hij had ongetwijfeld de winst gemist. De aanvankelijke indruk van de meeste experts dat hij verloren zou staan, moet echter in de opwinding van het moment zijn gevormd. Kasparov staat een pion achter, maar hij heeft nog steeds enige compensatie en het oordeel van Tal dat het remise moet worden, lijkt juist.

Wit Kasparov-zwart Karpov, achtste partij.

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Pf6-d7 10. d2-d4 Le7-f6 11. a2-a4 Lc8-b7 12. Lc1-e3 In de zesde partij speelde Kasparov 12. axb5. 12... Pc6-a5 13. Lb3-c2 Pa5-c4 14. Le3-c1. Deze stelling heeft Karpov al eerder gehad. In Ivantsjoek-Karpov, Reggio Emilia 1989/90, volgde 14... exd4 15. cxd4 c5 16. axb5 cxd4 17. bxa6 Txa6 18. Txa6 Lxa6 19. Pxd4 Db6 20. Pf5 Pxb2 21. Dxd6 Dxd6 22. Pxd6 Pc5. Wit had een pion gewonnen, maar door zijn actieve stukken kon Karpov remise maken. Karpov vertrouwt dit kennelijk toch niet meer. ..d6-d5. In zijn aantekeningen bij de partij tegen Ivantsjoek gaf Karpov ook nog 14... c5 aan. Over de zet die hij nu speelt zweeg hij. Hun belangrijkste geheimen geven de topspelers meestal niet prijs. Het is overigens de vraag of de gespeelde zet wel zo sterk is. 15. d4xe5 Pd7xe5 16. Pf3xe5 Pc4xe5 17. a4xb5 a6xb5. Hier dacht hij meer dan een half uur over na. Hij overwoog het pionoffer 17... dxe4. 18. Ta1xa8 Dd8xa8 19. f2-f4 Pe5-g6 20. e4-e5 Lf6-h4 21. Te1-f1 Lh4-e7 22. Pb1-d2 Le7-c5+ 23. Kg1-h2. Later blijkt de koning veel beter op h1 te staan, maar als hij nu 23. Kh1 speelt kan zwart 23... d4 24. De2 Ph4 doen. 23... d5-d4 24. Dd1-e2 d4xc3 25. b2xc3 Tf8-d8 26. Pd2-e4. ..Pxe5 27. Dxe5 Ld6, maar dit is ook niet mis. Zwart dreigt onder de voet gelopen te worden. 26... Lc5-a3 27. Lc1xa3 Lb7xe4. Een moeilijke beslissing, maar na 27... Dxa3 28. Pg5 heeft wit een geweldige aanval. Zowel na 28... Dxc3 als na 28... h6 zou 29. e6 komen. Karpov had nu nog slechts vijf minuten en hij staat slecht. 28. De2xe4 Da8xa3 29. f4-f5 Pg6-e7 30. De4-h4. Met de koning op h1 zou wit meteen kunnen doorbreken: 30. f6 Pg6 31. e6, maar nu zou zwart 31... Dd6+ hebben. 30... f7-f6 Weer een moeilijke zet. Na 30... Dc5 zou wit een stuk winnen met 31. f6 Dxe5+ 32. Kh1 gxf6 (of 32... Pg6 33. Lxg6 en hoe zwart ook terugneemt, wit wint de toren). ..Tf8 32. exf6 zou winnen voor wit. 32. Kh2-h1 Da3-c5 33. e5xf6 g7xf6 34. Lc2-b3 Pe7-d5 35. Dg3-h4. Als hij Td1 wil spelen had hij het beter meteen kunnen doen. 35... Kf8-g7. Karpov nog twee minuten. 36. Tf1-d1. En hier lijkt 36. Tf3 veel sterker. Misschien was Kasparov bang voor het stukoffer 36... Ta8 37. Lxd5 Ta1+ 38. Kh2 Dg1+ 39. Kg3 De1+ 40. Kg4 Ta4+ 41. c4, maar ten onrechte. 36... c7-c6 37. Td1-d4 Dc5xc3 38. Td4-g4+ Kg7-h8 39. Lb3xd5 Dc3-a1+ 40. Kh1-h2 Da1-e5+.

Afgebroken.

Karpov heeft zich gered. Na 41. Tg3 cxd5 42. Dg4 De7 43. Dd4 heeft wit echter compensatie voor de pion en waarschijnlijk doet Karpov er het beste aan met 43... De5 op remise door herhaling van zetten te spelen.