Kankerbestraling met alfadeeltje uit neutron vangendborium

Amerikaanse onderzoekers werken aan een mogelijkheid om kankercellen door bestraling uit te schakelen zonder het omliggende, gezonde weefsel al te zeer te beschadigen.

De behandeling bestaat uit twee stappen. Eerst wordt via een geneesmiddel een zekere hoeveelheid van een stabiel isotoop (borium-10) in de tumorcellen gebracht. Daarna volgt een bestraling met langzame neutronen, die zo'n lage energiedichtheid hebben dat zij het gewone lichaamsweefsel niet of nauwelijks beschadigen. Als echter een borium-10 atoom een neutron vangt, ontstaat een instabiel borium-11 isotoop, dat vervolgens uiteenvalt onder uitzending van een alfadeeltje. Het zijn deze alfadeeltjes, die de tumorcellen kunnen doden. Aangezien het borium vooral in de tumorcellen terecht is gekomen, zal daar ook de meeste alfastraling vrijkomen, precies waar het nodig is.

Alfadeeltjes leggen maar zeer korte afstanden af hooguit 10 micron ofwel de doorsnee van een lichaamscel en enkele alfadeeltjes, die hun energie afstaan, zijn al voldoende om een kankercel te doden.

Een bezwaar is, dat niet alleen boriumatomen, maar ook stikstof- en waterstofatomen, die in het lichaam alom aanwezig zijn, neutronen kunnen vangen, waarna eveneens straling vrijkomt. Daarom is het idee van de borium-neutronen-vangst-methode, nadat het in 1936 was gelanceerd, tot nog toe niet van de grond gekomen.

Inmiddels werken diverse laboratoria in de VS, Europa, Australie en Japan intensief aan dit onderzoek. Pas de laatste jaren wordt vooruitgang geboekt doordat men via geneesmiddelen het borium meer specifiek naar de tumorweefsels kan dirigeren.

Afgelopen voorjaar heeft de Japanse onderzoeker Yutaka Mishima aan de Kobe University School of Medicine voor het eerst acht patienten met huidmelanoom, die om verschillende redenen niet voor chirurgie in aanmerking kwamen, met de nieuwe methode behandeld. Volgens de eerste berichten lijkt de behandeling bij twee patienten het primair melanoom te hebben genezen. (Scientific American oktober 1990)