Kamer: erkenning voor gedoogde vluchteling

DEN HAAG, 30 okt. Met uitzondering van de VVD willen alle grote fracties in de Tweede Kamer afgewezen asielzoekers die om humanitaire redenen niet worden uitgezet, een tijdelijke erkenning verlenen. 'Je kunt geen ja en nee tegelijk zeggen', aldus het Kamerlid Krajenbrink (CDA).

Het gaat om een grote groep gedoogde vluchtelingen wier asielverzoek is afgewezen, maar van wie Justitie meent dat ze na uitzetting in levensgevaar komen. In afwachting van verbetering van de toestand in hun vaderland mogen zij in Nederland blijven, maar zij hebben hier geen rechtspositie. Zij mogen niet werken, komen niet in aanmerking voor reguliere woonruimte of voor onderwijs. De bevolking van de asielzoekerscentra bestaat voor 40 procent uit 'niet-verwijderbaren'. In totaal zijn er meer dan 6.000 gedoogden. Sommigen van hen verblijven al ruim vijf jaar in ons land. Er zijn vijf landen waar Justitie geen vluchtelingen naar terugstuurt: Somalie, Irak, Iran, Ethiopie en Afghanistan. Justitie schat dat tot 1995 een op de vijf vluchtelingen in de categorie niet-verwijderbaar zal vallen: ongeveer vierduizend per jaar. Dit jaar zijn er zo'n 14.000 vluchtelingen gearriveerd.

Het Kamerlid Van Traa (PvdA) zei dat er voor deze groep speciale vergunningen moeten komen, zodat de Regeling Opvang Asielzoekers wordt ontlast. Krajenbrink (CDA) zei dat gedoogden een langdurig verblijf in ons land zonder enige zekerheid 'niet kan worden aangedaan'. Wolffensperger (D66) zei aan een 'verblijfstitel van beperkte duur' te denken. Wiebenga (VVD) wijst een regeling af. Hij zegt voor 'aanzuigende werking' te vrezen en meent dat staatssecretaris Kosto (justitie) scherper moet controleren of de asielzoeker niet eerst een buurland heeft aangedaan, dan kan er ook daarheen uitgezet worden, meent hij.

Vorige maand lekte een notitie van het ministerie uit waarin een vergunning voor 1 jaar wordt voorgesteld die een aantal keren kan worden verlengd. Pas in het tweede jaar van 'gedoogd verblijf' zou de vluchteling een baan mogen accepteren. Na vijf jaar wordt de tijdelijke vergunning automatisch omgezet in een permanente. Per 1 januari verwacht Kosto het rapport van de commissie-Mulder waarin deze suggestie mogelijk wordt overgenomen.

Kosto verduidelijkte in de Kamer een zeer recent wetsvoorstel dat Justitie de bevoegdheid geeft asielzoekers vast te houden tijdens de procedure. Zij worden alleen verplicht zich beschikbaar te houden, aldus Kosto.