Italiaanse delegatie langs hoofdsteden EG; Crisisberaad in Gatt over ruzie landbouwsubsidies

GENEVE/ BRUSSEL, 30 okt. Het secretariaat van de GATT heeft voor deze en komende week extra crisisberaad ingelast. Doel is om een mislukking van de Uruguay-ronde af te wenden, die levensgroot dreigt door het conflict binnen de Europese Gemeenschap over de landbouwsubsidies.

De GATT, de wereldhandelsorganisatie die toeziet op naleving van de Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel, roept komend weekeinde, in wat genoemd wordt 'een uitzonderlijke stap', de hoofdrolspelers bij elkaar voor prive-besprekingen. Uitgenodigd zijn o.a. Carla Hills, de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger, en EG-commissaris Frans Andriessen (buitenlandse betrekkingen). Ministers van veertien belangrijke landbouwlanden, verenigd in de zogeheten Cairnsgroep (Argentinie, Australie, Canada, etc.), voeren aanstaande zondag eveneens crisisoverleg.

Zelfs als de EG-ministers volgende week een compromis bereiken over de landbouwsubsidies, blijft overigens de kloof tussen de EG en de overige GATT-lidstaten groot. De VS en de Cairns-groep willen de interne steun aan boeren met 90 tot 95 procent terugbrengen. Exportsubsidies moeten wat deze handelsnaties betreft met 75 procent terug over een periode van tien jaar. De Europese Commissie wil niet verder gaan dan 30 procent, te rekenen vanaf 1986, wat voor de resterende jaren neerkomt op hooguit 15 procent, en Duitsland en Frankrijk willen zelfs dat niet.

Een functionaris van de GATT noemt de crisis als gevolg van de stagnerende landbouwbesprekingen 'zeer ernstig'. Verwijzend naar de afsluitende ministeriele GATT-conferentie in de Belgische hoofdstad, begin december, zegt hij: 'Dit gaat verder dan de voorspelde zenuwenoorlog aan de vooravond van 'Brussel' '.

De Zwitserse directeur-generaal van de GATT, Arthur Dunkel, kondigde gisteren aan vrijdag en volgende week dinsdag twee ronden van informeel spoedberaad in te lassen van de TNC, het orgaan dat toezicht houdt op de Uruguay-ronde. Hij zal vrijdag een poging wagen de crisis te beheersen en de problemen in de landbouw af te bakenen van de rest van het overleg, dat naast landbouwzaken nog veertien andere handelsonderwerpen omvat.

Behalve het voor de uitkomst van de Uruguay-ronde cruciale landbouwoverleg onder leiding van de Nederlander ir. Aart de Zeeuw, zitten ook de onderhandelingen over diensten en over textiel in het slop. Besprekingen over anti-dumping zijn eveneens tijdelijk opgeschort. Daarmee loopt de hele Uruguay-ronde gevaar en daarmee de verdere liberalisering van de wereldhandel.

Onze correspondent in Brussel voegt hieraan toe: Het Italiaanse voorzitterschap van de Europese Gemeenschap heeft gisteren besloten een zware delegatie op tournee te sturen langs de twaalf hoofdsteden in een uiterste poging de impasse in de EG over de landbouwsubsidies op te lossen.

Vandaag bezoekt de delegatie, bestaande uit de Italiaanse minister van handel Renato Ruggiero, de minister van landbouw Vito Sacomandi, plus vertegenwoordigers van Commissie-voorzitter Delors, commissaris Andriessen en landbouwcommissaris MacSharry, Bonn.

Volgende week maandag zal een gecombineerde raadszitting van de ministers van landbouw en buitenlandse handel van de Gemeenschap in Brussel worden gehouden om alsnog tot overeenstemming te komen over het omstreden voorstel van de Europese Commissie.

Afgelopen weekeinde slaagden zelfs de regeringsleiders van de EG er tijdens hun topconferentie in Rome niet in een landbouwakkoord te bereiken. Vorige week vrijdag waren de landbouwministers het bijna eens, maar ze stuitten op het laatste moment op verzet van de Duitsers en de Fransen.