Gorbatsjov blijft vasthouden aan vreedzame oplossing van Golfcrisis

PARIJS, 30 okt. Sovjet-president Michail Gorbatsjov acht een militaire oplossing van het Golfconflict 'onacceptabel'. Gorbatsjov zei dit gisteren op een gemeenschappelijke persconferentie met de Franse president Francois Mitterrand waarmee hij zijn bezoek van vierentwintig uur aan Parijs afsloot.

De Sovjet-leider bepleitte met nadruk een diplomatieke oplossing omdat, zoals hij zei, 'er tekenen zijn dat de Iraakse president Saddam Hussein uiteindelijk de stem van de redelijkheid en van de Verenigde Naties begint te horen'. Verwijzend naar de besprekingen die zijn speciale afgezant Jevgeni Primakov afgelopen weekeinde in Bagdad voerde, zei Gorbatsjov: 'Saddam Husseins standpunt is niet hetzelfde als dat van enige tijd geleden'.

President Gorbatsjov zei dat de tijd gekomen is 'om de Arabische factor in te schakelen'. Volgens hem kan Saoedi-Arabie daarbij een belangrijke rol vervullen. Primakov is gisteren voor overleg in de Saoedische hoofdstad Riad aangekomen. Later deze week komt de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker naar Saoedie-Arabie.

Gorbatsjovs harde afwijzing van een militaire oplossing in de Golf wordt in Parijs opgevat als een duidelijk gebaar aan het adres van Washington. De Amerikaanse minister van defensie, Dick Cheney, zei vorige week dat de Verenigde Staten overwegen nog eens nieuwe troepen tot een maximum van 100.000 man naar het Golfgebied te sturen, hetgeen inmiddels door president Bush is bevestigd. Er zijn thans al circa 220.000 Amerikaanse soldaten in Saoedie-Arabie en kleine Golfstaten als Abu Dhabi.

De Sovjet-president toonde zich op zijn persconferentie in het kasteel van Rambouillet optimistischer dan zijn afgezant Primakov die Bagdad 'teleurgesteld' verliet. Gorbatsjov refereerde aan een telegram dat hij diezelfde ochtend uit Bagdad van Primakov had ontvangen. Gevraagd wat de Arabische factor inhoudt, zei de Sovjet-president dat 'het proces naar een vreedzame oplossing realistischer zal zijn als talrijke problemen die de Arabieren aangaan, daarin worden betrokken'. Hij noemde het Palestijnse vraagstuk, de bezette Arabische gebieden en Libanon zonder verder uit te weiden.

Opmerkelijk was dat Gorbatsjov zei 'in grote mate mede namens Mitterrand te spreken'. De Franse president weersprak dit niet, maar toonde zich sceptisch. 'We willen een vreedzame oplossing, maar de vrede is onderworpen aan het recht', zo zei hij. En: 'Ik zie nog steeds een logica die tot een gewapend conflict leidt en niet een die tot een vreedzame regeling voert'.

Beide leiders herhaalden dat de internationale boycot van Irak moet doorgaan. Gorbatsjov noemde het in gijzeling nemen van buitenlanders door Irak 'immoreel' en herinnerde eraan dat circa drieduizend Sovjet-burgers zich nog in Irak bevinden. Mitterrand zei verheugd te zijn over de vrijlating van de Franse gijzelaars, maar, zo zei hij, we zijn pas echt blij als alle gijzelaars in Irak vrijkomen.