Baker dreigt Saddam met gebruik geweld

WASHINGTON/PARIJS, 30 okt. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, heeft gisteren gewaarschuwd dat de Verenigde Staten het gebruik van geweld tegen Irak niet willen uitsluiten zolang het land Koeweit blijft bezetten.

Enkele uren eerder had Sovjet-president Michail Gorbatsjov op een gezamenlijke persconferentie met de Franse president, Francois Mitterrand, in Parijs gezegd dat een militaire oplossing voor de Golfcrisis 'onaanvaardbaar' zou zijn. Mitterrand sprak dit niet tegen, al stelde hij dat de vrede niet boven het recht kan worden gesteld.

De Iraakse leider, Saddam Hussein, liet vanmorgen bekendmaken dat de Iraakse strijdkrachten de komende dagen op hun hoede zullen zijn voor 'de agressieve bedoelingen van de Amerikaanse vijand en zijn bondgenoten'. Tijdens een vergadering met zijn generale staf, zo meldde het Iraakse persbureau INA vanmorgen, passeerden voorbereidende maatregelen de revue voor het geval het tot gevechten zou komen in de steden in Koeweit. Saddam Hussein drukte zijn militairen op het hart vooral waakzaam te zijn voor de vijandige bedoelingen van de Iraakse tegenstanders.

In een toespraak in Los Angeles verklaarde Baker gisteren: 'Laat niemand er aan twijfelen: we zullen het mogelijke gebruik van geweld niet uitsluiten als Irak Koeweit blijft bezetten.' Eind deze week zal de Amerikaanse bewindsman naar Saoedi-Arabie gaan en mogelijk ook naar andere staten in het Midden-Oosten. Ook zal hij enkele Europese hoofdsteden aandoen.

De Amerikaanse president, George Bush, zei gisteren dat de pogingen van de afgezant van Gorbatsjov, Jevgeni Primakov, om de Iraakse leider Saddam Hussein tot concessies in de Golfcrisis te bewegen niets positiefs hebben opgeleverd. Wel zei Bush dat hij niet uitsloot dat de crisis nog zonder geweld kan worden opgelost indien de economische sancties effect hebben.

Primakov voerde gisteren in Jeddah besprekingen met de Saoedische koning, Fahd. Saoedi-Arabie verklaarde vandaag dat het de krachtige houding van de Sovjet-Unie waardeert, maar het ging niet in op de suggestie van Gorbatsjov gisteren dat de Arabische staten zelf een oplossing voor de Golfcrisis moeten vinden. (Reuter, AFP, AP)

Onze correspondent in Parijs, Jan Gerritsen, voegt hier aan toe: 276 Franse gijzelaars uit Irak en Koeweit kwamen gisteravond rond middernacht met een vliegtuig van Irak Airways aan op de luchthaven Charles de Gaulle.

Pag.5: Vervolg

Het toestel had verder onder anderen negen Grieken, twee Britten en een Nederlander aan boord. Irak besloot vorige week alle Franse gijzelaars de vrijheid te hergeven, inclusief degenen die naar strategische militaire installaties waren overgebracht om als 'menselijk schild' tegen militair ingrijpen te fungeren.

Dit besluit van Bagdad wordt in Parijs in verband gebracht met de opstelling van Mitterrand die in september in een rede voor de Verenigde Naties zei dat 'alles mogelijk is als Irak de gijzelaars vrijlaat en zijn intentie kenbaar maakt zich uit Koeweit terug te trekken'. De Franse regering heeft herhaaldelijk verklaard dat ze geen concessie heeft gedaan in ruil voor de vrijlating van gijzelaars. De Boeing 747 waarmee de Franse gijzelaars gisteren naar Parijs werden gebracht, zou vandaag naar Bagdad terugkeren met aan boord een lading medicijnen. Levering van medicijnen is volgens het VN-embargo tegen Irak geoorloofd. In Parijs werd verklaard dat het geen tegenprestatie betrof. Enige Franse gijzelaars zouden vrijwillig in Irak zijn gebleven om hun contracten na te komen. Vanuit Geneve schrijft onze correspondent Willem Offenberg: De Algerijnse oppositieleider Ben Bella, die tot voor kort in Zwitserland in ballingschap leefde, heeft in Bagdad bemiddeld voor de vrijlating van circa 80 Zwitserse gijzelaars. Irak verlangt een vliegtuiglading medicijnen voor de vrijlating van de gijzelaars. Bern ontkent elke poging te komen tot een ruil.