Nieuwe poging bij VN om druk op Irak via resolutie teverhogen

NEW YORK, 29 okt. De Verenigde Naties willen vandaag nieuwe pogingen ondernemen de druk op Irak te vergroten. De Veiligheidsraad is het eens over een resolutie waarin alle landen wordt gevraagd eisen tot financiele schadevergoeding tegen Irak voor te bereiden. Vandaag zal deze resolutie in stemming komen. De vijf permanente leden hebben bovendien hoge legerofficieren naar New York gestuurd voor een vergadering van het Militaire Stafcomite van de Veiligheidsraad.

De Veiligheidsraad was het zaterdagavond al eens geworden over de tekst van de resolutie, de tiende die kritiek uitoefent op Irak, maar de stemming werd onverwachts uitgesteld tot maandag op verzoek van de Sovjet-Unie. President Michail Gorbachev wilde de uitkomst afwachten van de ontmoeting zondag tussen zijn afgezant, Jevgeni Primakov, en de Iraakse leider Saddam Hussein in Bagdad. Diplomaten bij de Verenigde Naties verwachten dat alleen Cuba mogelijk niet voor de resolutie zal stemmen.

De resolutie eist van Irak dat het de ambassades in Koeweit bevoorraadt, of zulks toelaat, en de rechten van diplomaten respecteert. Op verzoek van de niet-gebonden landen bevat de resolutie ook een vage aansporing voor de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, te blijven zoeken naar een vreedzame oplossing van het conflict. De resolutie eist verder dat de Irakezen ophouden Koeweit te plunderen en te vernietigen, en Koeweiti's en buitenlanders laten vertrekken als zij dat willen. Als Irak geen gehoor geeft aan deze eisen 'zal de Raad verdere maatregelen nemen onder het Handvest van de VN', aldus de resolutie.

Zulke maatregelen, zo is het impliciete dreigement, kunnen bestaan uit militaire actie. De vergadering van het Militaire Stafcomite dient om dat dreigement geloofwaardig te maken.

Het Stafcomite is vrijwel van de eerste dag van het bestaan van de VN af een 'papieren tijger' geweest. Militaire attaches van de ambassades van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad (Verenigde Staten, Sovjet-Unie, Groot-Brittannie, Frankrijk en China) komen eens in de twee weken bijeen. De vergadering van vandaag zou worden bijgewoond door hogere legerofficieren.

De Sovjet-Unie pleitte al voor de Iraakse invasie van Koeweit voor een nieuwe rol voor het Militaire Stafcomite. Volgens een Westerse diplomaat hoopt de Sovjet-Unie op die manier nog enige controle te hebben op de enige overgebleven militaire supermacht, de Verenigde Staten. Dat zou ook de reden zijn dat de VS tot nu toe schoorvoetend hebben gereageerd op de voorstellen van Moskou het Stafcomite nieuw leven in te blazen.

De resolutie die vandaag in stemming zou komen was het resultaat van een marathonzitting die donderdagavond begon en pas zaterdagochtend om twee uur werd afgebroken. De duur van die zitting illustreert hoe vastberaden de VS de aandacht weer op Irak willen vestigen. Dinsdag of woensdag ontvangt de Raad het rapport van Perez de Cuellar over de door Israel bezette gebieden en zal het debat zich weer concentreren op het Palestijnse probleem. De VS wilden voor die tijd de Veiligheidsraad herinneren aan het volgens hen veel grotere probleem van de invasie van Koeweit. De Veiligheidsraad nam op 25 september voor het laatst een resolutie over Irak aan.