Leiders EG niet bereid tot dialoog met Saddam

ROME, 29 okt. De regeringsleiders van de landen van de Europese Gemeenschap zijn vastbesloten niet in te gaan op de pogingen van de Iraakse president Saddam Hussein hen te brengen tot onderhandelingen over vrijlating van gijzelaars.

Ze spreken hun afkeuring uit over de 'gewetenloze wijze' waarop Irak gijzelaars gebruikt 'met als enig en ijdel doel te trachten verdeeldheid te zaaien in de internationale gemeenschap'. Dat staat in de verklaring die de Europese regeringsleiders dit weekeinde tijdens hun extra topoverleg in Rome hebben opgesteld.

De twaalf lidstaten van de EG bevestigen in de verklaring hun 'vastbeslotenheid' geen vertegenwoordigers van hun regeringen naar Irak te sturen voor onderhandelingen over de vrijlating van gijzelaars en hun voornemen anderen te 'ontmoedigen' dat wel te doen. Wel sporen de regeringsleiders de secretaris-generaal van de VN aan een speciale afgezant naar Irak te sturen om het 'onmiddellijke vertrek van alle gijzelaars te bewerkstelligen'.

Geheel conform het standpunt van de Europese leiders veroordeelde minister Van den Broek zaterdag het plan van het Tweede-Kamerlid van de Centrum-Democraten, Janmaat, naar Irak te reizen. Janmaat zal in Bagdad geen enkele steun kunnen verwachten van de Nederlandse ambassade, zei Van den Broek.

'Hussein probeert de aandacht van zijn eigen agressie af te wenden', aldus Van den Broek. Het probleem is dat door bezoeken als dat van de vroegere Britse premier Edward Heath aan Bagdad, de woede van de familie van de achterblijvers zich tegen de regeringen keert. Maar 'de wereld mag geen speelbal worden van de grillen van Saddam Hussein', waarschuwde Van den Broek.

De Italiaanse premier Andreotti noemde de manier waarop de gijzelaars worden misbruikt 'volkomen onaanvaardbaar'. 'Als Irak denkt dat het daarmee de kans op een militair ingrijpen verkleint, dan geloof ik dat het omgekeerde het geval is. Het wekt alleen meer vijandigheid', aldus Andreotti.

De Italiaanse premier zei dat Bagdad probeert de landen tegen elkaar uit te spelen, maar de EG reageert in deze kwestie 'gemeenschappelijk'. Frankrijk, meende Andreotti, heeft niets gedaan om de vrijlating van gijzelaars te bewerkstelligen, integendeel, het heeft juist extra materieel en grondtroepen naar het Golfgebied gestuurd.

Andreotti wees erop dat het doel van de internationale opstelling tegenover Irak moet zijn dat Koeweit zijn soevereiniteit 'terugkrijgt zonder geweld'. Een militair ingrijpen kan volgens de Italiaanse premier alleen de 'ultima ratio' zijn.