Katholieke Jongeren praten enthousiast over geloof; 'Geloofis mijn houvast'

'Voor gelovige jongeren is deze dag een stimulans', zegt Mayke (20) uit Tilburg opgewekt. Ze komt jaarlijks voor deze gelegenheid met een bus vol familie en vrienden naar Den Bosch. Terwijl het CDA met een innig samenzijn in Den Haag het tienjarig bestaan vierde, waren afgelopen zaterdag ongeveer duizend katholieke jongeren in de Brabanthallen in Den Bosch bijeen voor de dertiende landelijke ontmoetingsdag van de Werkgroep Katholieke Jongeren. Kleine ongemakken als de achtergebleven mestgeur van de veemarkt en de koude in de hal beletten de jongeren niet enthousiast over hun geloof te praten.

Mayke, peinzend: 'Geloof is voor mij een houvast, een bron waarop je kunt terugvallen. Als een kind wordt geboren, denk ik, wat een wonder, er moet meer zijn.' Eduard (23) uit Heerlen, eerst aarzelend, daarna fluisterend: 'God is de verklaring voor alle onbegrijpelijke dingen in mijn leven. Ik kan altijd bij Hem terecht.'

De ontmoetingsdag is opgebouwd rondom het thema 'Maak werk van de kerk'. De gelovige jongeren wordt een hart onder de riem gestoken. 'Als je vanavond thuis komt ben je hernieuwd en lijkt het of je meer pit hebt. Laten we er vandaag iets van maken. Blijf geloven', is de ferme boodschap van een geestelijke.

De negentienjarige presentatrice introduceert de Belgische kardinaal Godfried Danneels als 'de grootste trekker van deze dag'. Danneels, die speciaal voor deze dag een werkbezoek in Rome voortijdig heeft afgebroken, spreekt het publiek krachtig toe. Het is beter 'vrijwillig en vreugdevol' afstand te doen van seks, rijkdom en individualisme, die volgens de kardinaal 'voorlaatste werkelijkheden' vertegenwoordigen. 'Voor de seksualiteit moeten wij niet op de knieen gaan zitten', houdt hij zijn jonge toehoorders voor.

Uitbundig wordt geapplaudiseerd. Toch delen niet alle aanwezigen deze opvattingen. 'Ik vind die ideeen over seksualiteit achterhaald. Wij zijn in een andere tijd opgegroeid', meent Mayke. 'Het wordt toch nooit meer zoals vroeger. Op het punt van de seksualiteit wordt de kerk een beetje onwerkelijk', vindt ook Anita (26) uit Voorburg. Volgens haar zijn alle 'wetjes' van de katholieke kerk moeilijk na te leven. Ze werpt een schuine blik op haar omgeving: 'Sommige jongeren hier hebben wel erg strakke principes.' Eduard licht zijn bril even op. 'De regels zijn er niet voor niets. Zonder fundament kun je niet bouwen. Dat geldt ook voor de kerk.' Hij lacht stilletjes en zegt raadselachtig: 'Uiteindelijk ben je beter af, zo.'

In de lunchpauze trekken de jongeren langs informatiestands. De Vereniging ter bescherming van het ongeboren kind (VBOK) geeft met behulp van kunststoffen baarmoeder-profielen uitgebreide uitleg over zwangerschap. In een stand daarnaast staan stenen sculpturen, met middenin een marmeren foetus, op een stalen voetje. De beeldjes worden uitgebreid bestudeerd, maar nauwelijks gekocht. De stichting Relatie- en gezinsvorming vertelt hoe op natuurlijke wijze een veilige gezinsplanning wordt gerealiseerd. Een 29-jarige Amerikaanse priester met staalblauwe ogen begroet royaal zijn geloofsgenoten. Jonge kloosterzusters voeren geanimeerd gesprekken met hun wereldlijke geloofszusters. Handig manoeuvreert een jongetje twee zilveren schalen met hosties voor de slotviering langs de pratende groepjes.

De Werkgroep Katholieke Jongeren presenteerde op deze dag de uitkomst van een eigen gehouden (niet wetenschappelijk) onderzoek over geloof onder jongeren; de 'Nationale Willibrord enquete'. Ruim achtduizend leerlingen van katholieke middelbare scholen vulden een vragenlijst in. De werkgroep concludeerde dat jongeren in hoge mate zijn vervreemd van de kerk. Uit de enquete blijkt dat meer dan de helft van hen zich niet verbonden voelt met een kerkgenootschap. Ruim veertig procent twijfelt aan het bestaan van een God, veertien procent ontkent het bestaan ervan.

De samenstellers verbaasden zich niet over deze uitkomst, de ontkerkelijking is hen bekend. 'Interessanter en opvallender zijn de gedachten die jongeren opschreven', zegt samensteller Harald Seidel. Zoals over geloof: 'Je kunt niet zonder'; 'Iets voor oude mensen'; 'Waarom geloven jullie in God? Als ik verdrietig ben, komt God dan met een bos rozen? Jullie zijn gek!'; of: 'Ik hou me nu meer bezig het materialistische'. God werd getypeerd als 'Zit in alle mensen om me heen'; 'Een man met een baard en een witte jurk'; 'Een abstract begrip' en 'Onomschrijfbaar'. Sommige jongeren schreven verder de katholieke kerk te rijk, autoritair, kortzichtig, onpersoonlijk en niet bij de tijd te vinden. Er waren suggesties om de 'saaie en ongezellige' kerk aantrekkelijker te maken: zachte stoelen, popmuziek, korte preken en betere verwarming.

De werkgroep concludeerde dat de katholieke jongeren warmte en uitstraling van de kerk missen. Ook zou hun geloofskennis volgens voorzitter Kees Koopmans wel een flinke opfrisser kunnen gebruiken. De resultaten zijn verwerkt tot beleidsaanbevelingen voor pastoraal werk.

De grote, groene ogen van zuster Maria gratio (21) van het Karmelitessen-klooster in Sittard glanzen: 'Natuurlijk moet de kerk beter uitleggen, meer uitleggen. Maar de kerk hoeft geen water bij de wijn te doen. De wijn is al smakelijk genoeg van zichzelf.'