Frankrijk verwacht gijzelaars; Bemiddeling Sovjet-Unie in Golf mislukt

BAGDAD/PARIJS, 29 okt. De poging van de speciale gezant van Sovjet-president Michail Gorbatsjov, Jevgeni Primakov, om de Iraakse leider Saddam Hussein tot concessies in de Golfcrisis te bewegen is gisteren op een mislukking uitgelopen. Naar verwachting zullen vandaag de eerste Franse gijzelaars uit Irak vertrekken.

Sovjet-leider Michail Gorbatsjov zei vanmiddag na afloop van zijn ontmoeting met de Franse president Francois Mitterrand dat Irak er niet van uit moet gaan dat de internationale veroordeling van de inval in Koeweit zal worden afgezwakt. Hij noemde het nemen van gijzelaars voor politieke doeleinden 'immoreel' en zei dat Primakov die boodschap gisteren ook aan Saddam had overgebracht.

Primakov en Saddam spraken gisteren een uur met elkaar. Een tweede, voor vandaag verwachte ontmoeting ging evenwel niet door, en Primakov vertrok vanmorgen zonder enige vooruitgang te hebben geboekt naar Saoedi-Arabie. Een woordvoerder van de Sovjet-ambassade in Bagdad bevestigde dat er geen vooruitgang was geweest maar wilde geen bijzonderheden verstrekken.

Sovjet-minister van buitenlandse zaken Edoeard Sjevardnadze verklaarde gisteravond bij aankomst in Parijs dat hij niet erg optimistisch meer is over de mogelijkheden voor een vreedzame oplossing van de Golfcrisis. De Sovjet-Unie had speciaal de stemming over een anti-Iraakse resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties laten uitstellen omdat ze hoopte op een doorbraak bij het overleg tussen Saddam en Primakov. Naar verwachting zal de resolutie vanavond in de Veiligheidsraad in stemming worden gebracht.

Ook Gorbatsjov, die dit weekeinde in Spanje op bezoek was, had zich vooraf nog hoopvol uitgelaten over de Golf.

Primakov zelf, die ook een paar weken geleden al door het Golfgebied reisde en toen optimistisch terugkeerde, wilde vanmorgen op het vliegveld van Bagdad geen commentaar geven, terwijl Sjevardnadzes Iraakse ambtgenoot Tareq Aziz zijn standpunt herhaalde dat een vreedzame oplossing van de crisis nog steeds mogelijk is.

Wel wist Primakov te bewerkstelligen dat alle Sovjet-staatsburgers in Irak en Koeweit die dat wensen naar huis mogen terugkeren. Er zitten nog steeds ongeveer 3.500 Sovjet-burgers in Irak.

Ook had de Sovjet-gezant een ontmoeting met PLO-voorzitter Yasser Arafat, die hem op het hart drukte zich te blijven inzetten voor een vreedzame oplossing van de problemen in het Midden-Oosten.

Saddam Hussein heeft gisteren verrassend zijn minister van oliezaken, Issam Abdul-Rahim al-Chalabi, ontslagen en de rantsoenering van benzine ongedaan gemaakt. De Iraakse leider liet dit nieuws via de televisie bekend maken, waarna onmiddellijk duizenden uitgelaten automobilisten naar pompstations togen om benzine te tanken.

Vorige week kondigde Chalabi aan dat Irak een tekort had aan de chemicalien die nodig zijn voor de raffinage van ruwe olie tot benzine. Buiten Irak werd deze maatregel geinterpreteerd als een teken dat de economische sancties tegen Irak van de Verenigde Naties begonnen te werken.

Pag.4: Vervolg

Pag.8: Saddam exploiteert angst