De KNVB ziet de crisis nog steeds niet

Ajax-voorzitter Van Praag verwoordde in een televisie-interview zaterdagavond de misere rondom het Nederlands elftal nog het treffendst door te stellen dat wanneer zijn internationals na een duel voor Oranje terugkeren in De Meer de frivoliteit volledig is weggeebt en er een taak voor de trainer ligt dit Ajax-gevoel weer aan de oppervlakte te krijgen.

Dat is een treurige constatering, waarbij de vraag zich langzamerhand opdringt of mede gezien de financiele belangen van het Nederlands elftal de neergaande lijn niet dient te worden gekeerd door een meer bedrijfsmatige aanpak van de Oranje BV. Maar dat is voorwaar geen sinecure, zo blijkt uit een gesprek met G. W. Eveleens, lid van het Bestuurscollege van KPMG Klynveld (acountancy, organisatie- en fiscaal advieswerk en administratieve dienstverlening).

Eveleens tempert Pavarotti en peinst hard op. Neen, geen massa-ontslagen, eerst dient de sfeer te worden opgeklaard. Aan de technische capaciteiten van de spelers behoeft niet te worden getwijfeld, zo bewijzen zij elke week bij hun eigen club. De vele belangen laten een rigoreus ingrijpen eigenlijk niet toe, maar het is duidelijk dat de werknemers het vertrouwen in het bedrijf hebben verloren. En andersom. In deze setting is geen sprake van een leidinggevend kader en werknemers. De harmonie is verdwenen, het Oranje-shirt lijkt van weinig waarde, terwijl een interland uitgroeit tot een verstoring van het normale werkritme.

'Na het ontslag van Libregts waren er vooraf aan het WK drie mogelijkheden', aldus Eveleens. 'Beginnen met een nieuwe ploeg en je niets meer aantrekken van de sterren. Er een bullebak bovenzetten, maar dat moet dan wel een onbesproken trainer zijn. Iets dat Michels bijvoorbeeld niet is. Met zijn columns, die dodelijk kunnen werken zo is bewezen, maakt hij deel uit van het wereldje. De derde optie is het de vedetten laten uitmaken wat er moet gebeuren, die daarmee onmiddellijk een commitment aangaan. Maar geen van drieen is aan bod gekomen.'

Zelf had Eveleens gekozen voor het model Gullit en Van Basten de keuze te laten, hoewel hij daaraan onmiddellijk toevoegt dat hiermee niets was opgebouwd. 'Maar daar was het dan ook al te laat voor en de sfeer te verpest. Natuurlijk is dit een vorm van crisismanagement, maar het was de enige oplossing met nog een half jaar te gaan voor het WK. Opmerkelijk is dat de KNVB de toenmalige situatie nooit als een crisis heeft onderkend en het eerder als een rijk probleem heeft behandeld met zo'n sterk elftal en veel hoogwaardige trainers als mogelijke, tijdelijke bondscoaches.'

De terugkeer van Michels als bondscoach, de man die uit de Raad van Bestuur afdaalde tot de directie, noemt Eveleens niet onlogisch. 'Het is bijna moedig, want de kans dat het misgaat is groter dan de kans dat het goed gaat. Michels kan kennelijk toch moeilijk afstand nemen. Hij is eerder frontsoldaat dan bestuurder. Toch kan worden gesteld dat succesformules zelden twee keer opgaan. Dat heb ik in mijn werk zelf ervaren.'

Het feit dat de internationals zelden bijeen zijn en de status van sommigen de grasmat is ontstegen Gullit werd genoemd als de man die in Bagdad moet onderhandelen om Nederlandse gijzelaars vrij te krijgen bemoeilijkt de bedrijfsvoering. 'Na de interland tegen Portugal had onmiddellijk een gesprek moeten volgen. Niet vijf dagen voor de volgende wedstrijd, dan zijn de stellingen weer ingenomen. Nog altijd beseft de KNVB niet dat er een crisis is. Je zou bijna wensen dat de resultaten met een grotere vaart naar beneden tuimelen. Dan moet er wel worden ingegrepen. Bijvoorbeeld een jonge coach boven de ploeg zetten met een hard 4-jarig contract, waarin een afkoopsom is opgenomen die stijgt naarmate hij eerder wordt ontslagen. Dan bedenkt het bestuur zich wel. Nu zitten we in een langgerekt dal. En als je in een objectieve vergelijking de huidige situatie afzet tegen halverwege de periode-Libregts, dan staan we er slechter voor.'