Boginskaja mist finale-titel turnen

ROTTERDAM, 29 okt. Turnster Tatiana Lisenko won afgelopen weekeinde in Brussel de finale om de wereldcup zonder ooit te hebben deelgenomen aan een kwalificatietoernooi. De 15-jarige Sovjet-turnster verving om onduidelijke redenen de Goodwill Games-winnares en landgenote Natalia Kalinina; overigens met succes want Lisenko versloeg in de meerkamp op vrijdag de heersende Europese en wereldkampioene Svetlana Boginskaja.

Nu is Boginskaja toevallig ook een Sovjet-gymnaste en het is de vraag of haar nederlaag door de voorzitter van de Sovjet-turnbond, Leonid Arkaev, wel voorzien was. Boginskaja was de wereldcup gegund als afsluiting van een schitterende sportcarriere vol met Europese wereld- en Olympische titels. Maar het liep helaas allemaal anders.

De enige wijziging die Boginskaja sedert het WK vorig jaar in haar meerkampprogramma had doorgevoerd, betrof haar vloercompositie. Andere muziek en een nieuwe choreografie leverden haar het enige succes op in Brussel: ze won de vloerfinale overtuigend met de hoogst-gegeven score in het toernooi (9.962). Maar in het turnen is de meerkamptitel de hoofdschotel en zijn toestelfinales aardig om wat (meer) medailles onder de deelnemers te verdelen. Dit benedenmaatse succes van Boginskaja wordt verklaard door het uitblijven van noodzakelijke verzwaringen en stilstand is achteruitgang. Dat geldt vooral in de turnssport die juist zijn aantrekkelijkheid ontleent aan de introduktie van steeds nieuwe technieken en combinaties.

Ontwikkelingen

Leonid Arkaev weet natuurlijk als geen ander dat Boginskaja de ontwikkelingen in de wereldtop tot en met de Spelen in Barcelona niet meer kan volgen. Bij het EK dit voorjaar in Athene schitterde zij op alle fronten. Op de top van haar kunnen won ze de meerkamp en alle toestelfinales. Vijf maanden later blijkt hoe snel die ontwikkelingen in het vrouwenturnen gaan. Als de Sovjet-officials bewust Natalia Kalinina hebben 'ingeruild' voor Tatiana Lisenko om Boginskaja te helpen een laatste grote titelstrijd winnend af te sluiten dan heeft dat plan in meer dan een opzicht gefaald.

De verwisselmanoeuvre stelt vraagtekens over de kwalificatieprocedure die isgevolgd. Vanaf een kwalificatiewedstrijd vorig jaar november in Japan tot juni dit jaar toen de achtste kwalificatiewedstrijd in Bulgarije werd afgewerkt, kregen gymnasten de kans zich te plaatsen voor de finale in Brussel. Het blijkt nu dat niet de individuele topgymnast de kwalificatiepunten krijgt toegekend na een goede klassering, maar zijn nationale turnbond. En die mag dan beslissen welke gymnast aan de finales deelneemt.

Terwijl landgenoten de kwalificatie hadden afgedwongen, mocht derhalve Tatiana Lisenko de bloemen in Brussel in ontvangst nemen. Een uiterst vreemde kwalificatieregel die alleen kan ontstaan door op macht beluste sportbestuurders. Aangezien de gevolgde kwalificatieprocedure dit jaar al een innovatie betekende ten opzichte van de voorgaande editie in 1986, hebben de bestuurders van de FIG (Federation International de Gymnastique) na evaluatie van deze wereldcup de gelegenheid zonder gezichtsverlies de regels aan te passen. Regels die de kwalificatierechten van individuele topgymnasten beter garanderen.

Uitstraling

Niet alleen Svetlana Boginskaja toonde stagnatie in de prestatiecurve. De Roemeense deelneemsters Bontas en Pascu wonnen zelfs geen toestelfinale en dat is een opmerkelijk terugval voor het Roemeense turnen. Met de huidige decentrale trainingsaanpak, ingevoerd na de revolutie, lijkt Roemenie de grip op het topturnen bij de vrouwen volledig te verliezen. Ook Mirela Pascu die volgens coach Octavian Belu de enige met uitstraling is onder zijn pupillen, maakte nauwelijks indruk. Alleen na de brugfinale mocht ze zich tooien met het zilver en Bontas moest tevreden zijn met brons op de evenwichtsbalk. De concurrentie voor de Sovjet-Unie kwam dit maal derhalve niet uit Roemenie, maar uit Hongarije. De 16-jarige Henrietta Onodi is sedert het EK in Athene gerijpt tot een sterke en aantrekkelijke turnpersoonlijkheid. Onodi kan volgend jaar bij het WK en in 1992 in Barcelona wel eens alleen de rol van de Roemeense turnsters gaan overnemen om de Sovjet-hegemonie doorbreken. Gisteren won ze reeds de sprongfinale.

Bij de mannen blijft de Sovjet-overheersing nog onverminderd voortduren. Dit maal mocht Valeri Belenki, die dit voorjaar in de Houtrusthallen de VSB Dutch Open won, uithalen. Hij won de meerkamp en drie toestelfinales. Landgenoot Scherbo zette de vloer- en sprongfinale naar zijn hand. De Chinees Jing Lee resteerde het goud op paardvoltige.