De wereld een markt

Philips ontslaat wereldwijd nog eens 40.000 man, Gist-Brocades verkoopt zijn geneesmiddelen-divisie aan het Japanse Yamanouchi Pharmaceutical, DAF rekent voor dit jaar op een aanzienlijk verlies, Transavia bezuinigt. Dat was deze week, op een dag, het nieuws uit het Nederlandse bedrijfsleven. En op diezelfde dag voorspelde de Nederlandse minister van economische zaken, Andriessen, magere jaren ('hoe mager, kan ik niet voorspellen') en zei zich zorgen te maken over de economische ontwikkeling in Duitsland, de belangrijkste afnemer van onze produkten.

Andriessens pessimisme over de Duitse economie werd niet gedeeld door zijn collega in Bonn. Nadat deze week de vijf Duitse economische instituten in hun traditionele najaarsadvies een vertraging van de economische groei voor heel Duitsland voorspelden (tot 1,5 procent in 1991), zei de Duitse minister van economische zaken dat vooruitzicht te somber te vinden. Hij, Haussmann, houdt het op twee a drie procent. De topman van de Duitse spaarbanken, Geiger, viel Haussmann bij, die tenslotte een sterk argument in stelling bracht: hadden de 'vijf wijzen' niet ook in de afgelopen jaren te lage groeiprognoses gegeven? De oppositionele SPD, die grossiert in somberheid, putte uit het advies nieuwe moed voor de bondsdagverkiezingen van 2 december aanstaande.

De malaise in het Amerikaanse bankwezen kwam deze week pregnant naar voren door het nieuws uit New York dat drie van de grootste Amerikaanse banken, Chemical Bank, Chase Manhattan Bank en Manufacturers Hanover Trust ('Manny Hanny'), fusiekandidaten zijn. De drie banken zijn naar internationale maatstaven zwak, zeker als zij hun leningen aan Derde-Wereldlanden zouden afschrijven. Buiten New York is niemand nog in hen geinteresseerd, zij zijn op elkaar aangewezen, alleen een fusie kan hen helpen, dank zij de besparingen die dat oplevert, zeggen analisten.

De vier grootste Japanse effectenhuizen, Nomura, Daiwa, Nikko en Yamaichi, tevens de grootste ter wereld, hebben flink geleden onder de koersval op de beurs van Tokio. Hun winsten daalden in het afgelopen halfjaar (tot 30 septmeber) met omgerekend 5,5 miljard tot 3,2 miljard gulden. Deze maand trokken overigens de koersen in Tokio weer aan, nadat in de eerste negen maanden van dit kalenderjaar bijna de helft van de beurswaarde in rook is opgegaan.

Het Amerikaanse film- en bioscopenconglomeraat Pathe Communications van de omstreden Italiaanse zakenlieden Giancarlo Parretti en Florio Fiorini heeft het geld voor het bod van 1,3 miljard dollar op branchegenoot MGM/UA bijeen. Deze week legde Pathe het nog resterende bedrag van 967 miljoen dollar op tafel.

Nigel Lawson, de vorig jaar oktober afgetreden Britse minister van financien, nam deze week afscheid van de politiek, niet dan nadat hij, nu als gewoon Lagerhuislid, 'dat mens' openlijk de les had gelezen zonder overigens de naam van de premier te noemen. Het gebeurde tijdens het debat over de toetreding van Groot-Brittannie tot het Europees systeem van wisselkoersen (EMS), volgens Lawson om redenen die hij als minister vergeefs had bepleit.

De Britse premier nam deze week weer fel afstand van de EMU (Economische en Monetaire Unie), die vandaag op de agenda staat van de ingelaste top van de Europese leiders in Rome. Volgens mevrouw Thatcher betekent Britse deelneming een aanslag op 's lands soevereiniteit. Ook op de agenda zou staan de economische hulp aan de Sovjet-Unie. Maar rapporteurs van de Europese Commissie, die de Sovjet-economie onderzochten, kwamen melden dat die volkomen ondoorzichtig is, 'waar je niets mee kunt beginnen'.

Polly Peck, het fruit-tot-elektronica-concern van de Turks-Cypriotische zakenman Asil Nadir is deze week onder curatele geplaatst. Het conglomeraat, onder meer de derde fruit-distributeur ter wereld (Del Monte), wiens eigenaar wordt verdacht van fraude, staat voor meer dan een miljard pond in het krijt bij zestig bankiers. Faillissement lijkt onafwendbaar.

Amerikaanse aandeelhouders van Philips, die de teruggetreden topman Van der Klugt beschuldigden van misleidende informatie over de winstprognoses, zijn door Philips afgekocht met een schikking van 9,25 miljoen dollar. De nieuwe Philipstopman, Timmer, zei deze week dat Van der Klugt zelf misleid was, intern, door het eigen Philips-management. De Nederlandse vereniging van effectenbezitters onderzoekt nu of, naar Amerikaans voorbeeld, eveneens schadevergoeding kan worden geclaimd.

    • Paul Friese