Crisis binnen PDS om geld

BONN, 27 okt. Vijf weken voor de Bondsdagverkiezingen is de PDS, de opvolgster van de vroegere Oostduitse communistische SED, in een diepe crisis beland nu twee bestuursleden gisteren hebben bekend dat zij op eigen houtje voor een bedrag van 107 miljoen D-mark aan illegale geldtransfers van een partijrekening bij de Handelsbank in Berlijn naar het buitenland hebben georganiseerd.

Na hun bekentenis in het PDS-bestuur zijn penningmeester Wolfgang Pohl en zijn medewerker Wolfgang Langnitschke gisteren gearresteerd door de Berlijnse politie. Partijvoorzitter Gregor Gysi zei op een inderhaast georganiseerde persconferentie niets te hebben geweten van deze pogingen om PDS-geld 'te redden' van een dreigende onteigening. Gysi maakte duidelijk dat de illegale operatie wel eens bedoeld kan zijn geweest om een 'ondergedoken' PDS in de toekomst van financiele middelen te voorzien. Hij is zelf geen voorstander van zulke ondergrondse politieke activiteit, maar liet merken dat daarover binnen de PDS wel wordt gediscussieerd.

'Ik ben te goedgelovig geweest, deze illegale operatie is zonder voorkennis of instemming van het PDS-bestuur gebeurd, maar ik ben wel verantwoordelijk', zei hij. Gysi verklaarde zeer aangeslagen te zijn door de affaire. Hij kondigde aan vandaag zijn voorzittersfunctie beschikbaar te stellen en wilde niet antwoorden op vragen wat hij doet als het PDS-bestuur hem verzoekt aan te blijven.

Via tussenrekeningen van de Russische firma Poetnik in Halle en Bocholt was het PDS-geld uit Berlijn anderhalve week geleden uiteindelijk beland op onlangs geopende rekeningen van Poetnik in Oslo en Utrecht.

Pag.4: Vervolg

In de Noorse hoofdstad zou het 42-jarige PDS-lid Karl-Heinz Kaufmann uit Halle, Poetnik-vertegenwoordiger en vroeger regionaal SED-bestuurslid, hebben geprobeerd 70 miljoen mark in contanten op te nemen. Daarop werd Interpol ingelicht, de rekeningen in Oslo en Utrecht werden geblokkeerd. Dezelfde dag nog, vorige week donderdagavond, deed de Berlijnse politie een huiszoeking in het PDS-kantoor in Berlijn.

Transacties boven 10.000 mark moeten de PDS en de ooit met de SED samenwerkende 'blokpartijen' (zoals de gewezen Ost-CDU en liberale LDPD) sinds juli van dit jaar vooraf ter goedkeuring voorleggen aan een commissie die de vermogens van deze partijen op rechtmatigheid onderzoekt en aan het Treuhand-instituut dat die vermogens voorshands beheert. De Treuhand liet vorige week weten niet op de hoogte te zijn geweest van het bestaan van een PDS-tegoed (van circa 200 miljoen mark) bij de Handelsbank, laat staan te hebben geweten van de financiele transfers via die rekening. Gysi had zich er steeds op beroepen dat het in het geval van de gewraakte 107 miljoen mark slechts om de betaling van een oude SED-schuld aan de Sovjet-Unie ging.

Voor zijn arrestatie bevestigde de afgetreden PDS-penningmeester Pohl, naast Gysi zittend op de inderhaast belegde persconferentie, dat hij en Langnitschke een oude Sovjet-vordering op de SED (onder meer voor jeugduitwisseling) als dekmantel hadden gebruikt voor de illegale financiele operatie. Gysi houdt er kennelijk rekening mee dat de inmiddels uit Moskou verdwenen Poetnik-directeur Popov en diens eveneens onvindbare Duitse vertegenwoordiger Kaufmann niet te goeder trouw zijn. Hij zei gisteren met klem, doelend op Pohl en Langnitschke, dat hij 'bij deze twee partijgenoten persoonlijke verrijking als motief' uitsloot.

Gysi was donderdag naar Moskou gereisd om helderheid te krijgen over de status van de firma Poetnik en over de vraag of een PDS-storting van 107 miljoen mark daar inderdaad aangekomen was. In de Russische hoofdstad was de PDS-voorzitter gebleken dat het Sovjet-ministerie van financien niets van een betaling wist en geen relaties met de firma Poetnik heeft. Bovendien bleken eerdere berichten over een dubieuze status van Poetnik, dat in het centrum van Moskou kantoor houdt in een wrakkig gebouwtje tussen afgebrande huizen, niet overdreven.

In Berlijn heeft de politie gisteravond huiszoeking verricht in het hoofdkwartier van de PDS. Anders dan bij de eerste huiszoeking was daarvoor ditmaal toestemming van de rechter-commissaris verleend.