'Paniekvoetbal of meesterlijke schaakzet'; Verbijsterdereacties op grote sanering bij Philips

ROTTERDAM, 26 okt. Regering, regionale overheden, vakorganisaties en concurrenten hebben met verbijstering gereageerd op de gisteren aangekondigde reorganisaties bij Philips. Het concern maakte gisteren bekend dat bovenop een eerder gemelde sanering van 10.000 banen nog eens 35.000 tot 45.000 van de 286.000 werknemers moeten verdwijnen.

POLITIEKIn een eerste reactie noemde minister Andriessen (economische zaken) de herstructurering gisteren in de Tweede Kamer 'een gevoelige schok voor onze economie'. 'Die schok geldt niet alleen Philips en het sociale leven van 30.000 tot 40.000 mensen en gezinnen erachter. Ik kan me er nauwelijks een voorstelling van maken. (...) Philips is een onderneming die echter structuurproblemen heeft en niet alleen conjunctuurproblemen.'

De coalitiepartijen zijn verrast door de omvang van de saneringsoperatie bij Philips. PvdA-woordvoerder Wim van Gelder vindt het 'een verstandig besluit dat de Philips-directie in een keer schoon schip maakt'. Zijn CDA-collega Van Iersel vindt het 'een drama', maar heeft waardering voor het feit 'dat het roer nu radicaal om gaat, een saneringsoperatie die jarenlang vooruit is geschoven'.

Paul Rosenmoller (Groen Links) vindt dat de overheid bij de directie van Philips moet aandringen op het voorkomen van gedwongen ontslagen. Toepassing van arbeidsduurverkorting, bijvoorbeeld in de vorm van een vierdaagse werkweek, kan bijdragen om de structurele problemen het hoofd te bieden. 'Massaontslag nu is geen garantie voor het oplossen van de problemen in de Philips-organisatie', aldus Rosenmoller.

VAKBONDENVakbondsvertegenwoordigers en personeelsleden van Philips reageerden gisteren kwaad en geschokt op het aangekondigde ontslag van tussen 35.000 en 45.000 personeelsleden. De bonden vinden ontslagen noodzakelijk; hun gram richt zich op het feit dat de Philips-top wel een aantal heeft genoemd maar zich nog niet heeft uitgelaten over de details van de reorganisatie.

De bonden rekenden snel uit dat het in Nederland om tussen de 7.000 en 10.000 ontslagen zal gaan. Waar de klappen zullen vallen weet nog niemand.

'Ik ben wel erg geschrokken', zei W. ter Welle, bestuurder van de Federatie voor Hoger Philips Personeel (FHPP) vlak na de bekendmaking. Ter Welle was onder de indruk van het nieuws omdat het aantal ontslagen duidelijk maakt dat het nog veel slechter gaat met het bedrijf dan algemeen werd aangenomen. Hij zei het onverteerbaar te vinden dat er geen extra-budget is om de ontslagen te bekostigen. 'Het is onacceptabel dat er geen geld is voor sociale ondersteuning.'

Philips wekte bij Ter Welle ook wrevel op door wederom te vervallen in de oude traditie van getallen roepen zonder beleid te ontvouwen.

'Het is niet duidelijk of het hier nu gaat om paniekvoetbal of om een meesterlijke schaakzet', aldus de vakbondsman.

Alleen personeel ontslaan biedt nog geen toekomstperspectief, zei ook N. Broers, bestuurder van de Industriebond FNV. 'De vraag is of je er bent met ontslagen, er moeten ook maatregelen komen in de sfeer van produkten, het produktieproces en de positie van Philipsprodukten op de markt.'

De Centrale Ondernemingsraad (COR) van Philips wil zo snel mogelijk betrokken worden bij het overleg over de gevolgen van de aangekondigde reorganisatie, aldus voorzitter G. Hoppenbrouwers in een eerste reactie. Volgende week al wil de COR nagaan op welke manier dat het beste kan gebeuren.

Volgens bestuurder A. Verhoeven van de Unie BLHP moet Philips bij de huidige omzet voor het eind van 1992 een winst maken van ten minste 1,5 miljard gulden. 'Lukt dat niet dan is het zelfstandige voortbestaan van Philips twijfelachtig', aldus Verhoeven. De bonden voorzien een ware 'guerrillaoorlog' binnen het concern, nu iedere afdelingschef zijn domein moet gaan verdedigen en de werkzaamheden van zijn ondergeschikten als onmisbaar moet zien te verkopen.

EINDHOVENVoor Eindhoven en Nederland is de gang van zaken bij Philips een klap omdat de ontslagen voor einde 1991 vallen. Dat zal een grote schok betekenen voor de economische structuur van deze stad. Maar de gevolgen voor de werkgelegenheid over het totaal gezien zijn op te vangen. Het licht gaat hier met andere woorden beslist niet uit'. Zo reageerde vanmorgen wethouder drs. C. M. A. Brocken (economische zaken) op de berichten dat bij Philips wereldwijd tussen de 35.000 en 45.000 arbeidsplaatsen zullen verdwijnen, waarvan in Eindhoven en omgeving mogelijk 4.000.

Volgens Brocken en directeur drs. M. Schut van de Regionale Economische Dienst Eindhoven is de vraag naar met name hooggeschoold personeel in stad en omgeving aanzienlijk groter dan het aanbod. Hetzelfde, zeggen ze, geldt voor de bedrijfsterreinen waaraan binnen drie jaar bij ongewijzigd beleid een tekort zal zijn.

Sinds een jaar of acht, zo zeggen ze, is er een politiek op gang gekomen om de monocultuur van Philips en de vrachtwagenfabriek van DAF, die ook met ernstige financiele problemen te kampen heeft, te doorbreken. 'Eindhoven is langzamerhand gelukkig meer geworden dan Philips en DAF.'