Noodtoestand uitgeroepen in deel Moldavie

MOSKOU, 26 okt. Het parlement van de Sovjet-republiek Moldavie heeft vanmorgen de noodtoestand uitgeroepen in het deel van de republiek dat bewoond wordt door de Gagaoezen. Op die manier wil het een einde maken aan de rebellie van deze Turkse minderheid die zichzelf in augustus van dit jaar onafhankelijk heeft verklaard.

Ondanks waarschuwingen van de regering van de republiek organiseren de Gagaoezen verkiezingen voor een eigen parlement. Aanvankelijk zouden die verkiezingen komende zondag worden gehouden, maar in een beperkt aantal dorpen is gisteren al met stemmen begonnen. De Moldavische president, Mircea Snegoer, is gisteren naar Komrat, het hart van de Gagaoezische gemeenschap, vertrokken om de Turkse minderheid ertoe te bewegen de verkiezingen af te gelasten. Duizenden mensen gingen gisteren in Komrat de straat op om juist te ijveren voor het doorgaan van de verkiezingen. De Moldavische minister van binnenlandse zaken heeft inmiddels tweeduizend militairen naar het gebied gestuurd om de orde te handhaven. De radio in Komrat zou jonge mannen hebben opgeroepen de straat op te gaan en wegen te blokkeren om de Gagaoezische republiek tegen de Moldaviers te beschermen.

Het Moldavische parlement kwam gisteren in spoedzitting bijeen om zich te beraden over het onafhankelijkheidsstreven van de 150.000 leden tellende Gagaoezische gemeenschap, 3,5 procent van de totale bevolking van Moldavie. Op de voortgezette zitting vanmorgen werd besloten om de noodtoestand af te kondigen in de drie regio's waar de meeste Gagaoezen wonen.

Inmiddels zouden bussen met politie en Moldavische vrijwilligers naar de regio van de Gagaoezen onderweg zijn. Konstantin Raboe, lid van het Moldavische Volksfront, zei dat de vrijwilligers ongewapend zijn en dat ze zouden proberen op een vreedzame wijze een einde te maken aan het onafhankelijkheidsstreven van de Gagaoezen. De Sovjet-autoriteiten vrezen echter geweld en president Gorbatsjov heeft president Snegoer telefonisch gewaarschuwd dat 'geweld en confrontatie ontoelaatbaar zijn', aldus persbureau TASS.

De republiek Kazachstan, die zich gisteren onafhankelijk verklaarde, heeft alle kernproeven op haar grondgebied verboden. In Kazachstan ligt het proefgebied Semipalatinsk, het belangrijkste testgebied voor ondergrondse kernproeven in de Sovjet-Unie. Kazachstan is de veertiende republiek die zich soeverein verklaart en de eigen wetten boven die van de federatie plaatst. Een dag eerder had het parlement van de Sovjet-Unie juist uitgesproken dat de wetten van de federatie boven die van de afzonderlijke republieken staan en dat wetten die met die regel strijden niet gelden. De verwachting is dat de uitspraken van de parlementen van de afzonderlijke republieken zullen leiden tot een verscherping van de tegenstelling tussen Moskou en de regio's. (AP, Reuter, DPA)