Luchtbrug naar Brits luxeziekenhuis

NORTH CHEAM, 26 okt. Het laagbouwcomplex in de heuvels van Surrey, even ten zuiden van Londen, zou van alles kunnen zijn: een hotel, een conferentieoord, een kantoor zelfs. St. Anthony's Hospital heeft maar weinig van een ziekenhuis, ook van binnen. Op de vloeren ligt zachtrose tapijt. Deuren zijn van hout. In de hal, tegenover de ingang, hangt een foto van het Britse koninklijk paar. Daarboven een van de paus.

Dit particuliere ziekenhuis kan een stroom Nederlandse patienten tegemoet zien. Het is een van de ziekenhuizen waarmee de Verenigde Onderlinge Zorgverzekeraars (VOZ) een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten. De VOZ kondigde onlangs aan mogelijkheden te zoeken om de bij deze maatschappij aangesloten verzekerden buiten de Nederlandse wachtlijsten om te laten opereren, in Nederland zelf of in het buitenland.

Wachtlijsten zijn een normaal verschijnsel in de gezondheidszorg. Afgezien van spoedgevallen kan men in Nederland voor vrijwel geen enkele operatie direct worden geholpen. De lengte van wachtlijsten varieert sterk naar type behandeling en naar regio. Het langst moeten patienten wachten op hartoperaties, orthopedische en oogheelkundige operaties.

Voor open-hartoperaties varieert de wachtlijst in Nederland van drie maanden tot anderhalf jaar, aldus de VOZ. Volgens de Nederlandse Hartpatienten Vereniging kost die wachttijd jaarlijks honderd tot honderdvijftig patienten het leven. Maar het is lang niet altijd een kwestie van leven of dood. Wie op een nieuwe heup wacht zal niet zomaar overlijden, maar lijdt wel veel pijn en kan zich nagenoeg niet verplaatsen.

De VOZ probeert de wachttijd op verschillende manieren te bekorten, bijvoorbeeld door behandeling in een andere regio met een kortere wachtlijst, behandeling in een gewoon ziekenhuis buiten de normale werktijden, of in particuliere klinieken in Nederland of in het buitenland. In een ziekenhuis in het Zwitserse Sankt Moritz hebben al enige tientallen patienten dit jaar een orthopedische operatie ondergaan. In St. Anthony's zullen vooral open-hartoperaties worden uitgevoerd. VOZ-directeur H. Kegel verwacht binnenkort ook met een ziekenhuis in Kopenhagen een overeenkomst te sluiten.

Pag.2: Vervolg

In Groot-Brittannie staan circa 700.000 patienten op wachtlijsten van de National Health Service, zo blijkt uit een publikatie in de British Medical Journal. Zij moeten wachten tot er ruimte is in de eigen ziekenhuizen van de Britse volksverzekering. Wie geld genoeg heeft of particulier verzekerd is laat zich in een particulier ziekenhuis als St. Anthony's behandelen.

Naar Nederlandse maatstaven is St. Anthony's, eigendom van de zusters 'Dochters van het Kruis', erg luxueus. Er zijn honderd kamers, alle eenpersoons, met eigen douche en toilet. Patienten kunnen met een tiptoetspaneel het bed verstellen, het licht bedienen, evenals de televisie en de radio. Als met een van de toetsen een verpleegster wordt geroepen verschijnt ze direct op het televisiescherm. Zij ziet de patient niet, maar kan wel met hem of haar praten. Aan de hand van de wensen van de patient kan ze bepalen of er een verpleegkundige langs moet gaan of dat een lager gekwalificeerde medewerker, bijvoorbeeld om een glas water te brengen of een krant.

Op het ziekenhuisterrein staat ook een gebouw waar familieleden van buitenlandse patienten kunnen verblijven. Omdat buitenlanders doorgaans in groepen komen, hebben de meegereisde familieleden ook steun aan elkaar. Er zijn geen vaste bezoekuren: van tien uur 's ochtends tot tien uur 's avonds staan de deuren voor hen open. Voor een open-hartoperatie verblijft een buitenlandse patient gewoonlijk tien dagen in het ziekenhuis.

Toen dit ziekenhuis in 1975 werd geopend, was de particuliere gezondheidszorg nog niet zo goed ontwikkeld, verklaart Philip Cook, marketing manager van het ziekenhuis. Daarom is er destijds voor gekozen de internationale markt op te gaan. Regelmatig komen er groepen Grieken, Duitsers, IJslanders en tot voor kort Noren naar St. Anthony's. Tot 1984 zijn er al een kleine duizend Nederlanders geopereerd. Daarna was er in Nederland kennelijk voldoende capaciteit. Sinds het begin van dit jaar heeft St. Anthony's echter weer 22 Nederlanders in de operatiekamers gehad.

Een deel van de buitenlanders wordt door een chirurg uit hun eigen land geopereerd. Zo is er twee weken per maand een Duitse chirurg aanwezig en zal er enkele dagen per maand een Nederlandse hartchirurg opereren. De permanente aanwezigheid van een tolk bij een groep buitenlandse patienten moet communicatieproblemen tot een minimum beperken, ook als de patient geen Engels spreekt.

VOZ-directeur Kegel verwacht dat er van de 155.000 verzekerden van de maatschappij jaarlijks vijftig a zestig in het buitenland aan hun hart zullen worden geopereerd en circa honderd een orthopedische operatie zullen ondergaan. Voor de verzekeraar leidt dit vrijwel niet tot extra kosten, aldus Kegel, hoewel ook de reis wordt vergoed.

Dat komt doordat bij particuliere ziekenhuizen veelal kwantumkorting kan worden bedongen als bijvoorbeeld wordt afgesproken elke maand een groep van vier patienten te 'leveren'. Kegel: 'Ik denk dat zulke afspraken in Nederland pas over vijf jaar mogelijk zijn.' Soms zijn de prijzen gewoon lager in het buitenland. Een heupoperatie in Sankt Moritz is volgens Kegel twintig tot dertig procent goedkoper dan in Nederland: 'De tarieven daar zijn gebaseerd op kostprijzen, die in Nederland niet. Hier is de polikliniek in feite te goedkoop en zijn de bedden te duur.'