Lubbers wil systeem om olieprijs te beheersen

ROTTERDAM, 26 okt. Minister-president Lubbers vindt dat de prijsschommeling van olieprodukten aan banden gelegd moet worden. Dat kan volgens hem door de introductie van 'orientatieprijzen' voor energie. In zo'n systeem bewegen de prijzen van olie en gas zich binnen afgesproken grenzen, zonder dat het marktmechanisme wordt losgelaten.

Lubbers zei dit gisteren op een studiebijeenkomst in Brussel, waar hij zijn plan voor een Europese Energie Gemeenschap toelichtte. Dit plan presenteerde hij in juni, voor de Golfcrisis, op de Europese topconferentie in Dublin. Binnen de nieuwe Gemeenschap zouden Westerse landen door inschakeling van oliemaatschappijen de Sovjet-Unie hulp moeten bieden bij de winning van olie en gas. In ruil daarvoor zou de Sovjet-Unie langdurige leveringscontracten kunnen aanbieden. Ook de overige voormalige Oostbloklanden zouden daarvan kunnen profiteren. Gisteren verlegde de premier zijn prioriteiten naar maatregelen voor energiebesparing en verbetering van het milieu.

Het afspreken van een bandbreedte waarbinnen de energieprijzen worden vastgesteld komt volgens de premier de politieke en economische stabiliteit van producerende en consumerende landen ten goede. Hij pleitte ook voor samenwerking op energiegebied tussen continenten en met de Organisatie van Olie Exporterende Landen (OPEC), om tot een goede afstemming te komen tussen vraag en aanbod van olie en aardgas. Lubbers' plan beoogt niet Europa op energiegebied geheel zelfvoorzienend te maken. 'Geen continent mag te sterk afhankelijk worden van het andere', aldus de premier.

De voorstellen van Lubbers komen dit weekeinde ter sprake op de Europese topconferentie in Rome en maandag tijdens een bijeenkomst van de EG-ministers van energie in Luxemburg. De premier is na een gesprek met de Europese commissaris voor energiezaken overigens niet optimistisch gestemd over een voledige realisering van een gecoordineerd Europees beleid op dit terrein.

Pag.11: Vervolg

Lubbers wil geen 'masterplan' voor de samenwerking op energiegebied en ook geen nieuwe bureaucratische structuren, omdat de staatkundige en economische vernieuwing in Oost-Europa nog niet is uitgekristalliseerd. Hij denkt aan 'kaderafspraken' tussen de landen van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking (CVSE), waartoe ook de Verenigde Staten en Canada behoren. De uitvoering kan gebeuren via bestaande organisaties als de EG en door samenwerking van grote bedrijven, zoals oliemaatschappijen en ondernemingen die actief zijn bij de winning, behandeling en distributie van aardgas.

Nauwe samenwerking biedt volgens Lubbers enorme mogelijkheden voor meer welvaart en betere bescherming van het milieu op het Europese continent. Energiebesparing is 'de grootste energiebron', die niet hoeft te leiden tot minder economische groei. 'In de oude DDR was de welvaart aanzienlijk lager dan hier, maar de milieuvervuiling veel groter', zei hij.

Voor Europa en de Verenigde Staten is er alle aanleiding zuiniger met energie om te gaan, waarbij Lubbers Japan als voorbeeld nam. West-Europa gaat eenderde minder doelmatig om met energie dan Japan, de Verenigde Staten zijn twee maal en de Sovjet-Unie zelfs drie maal ondoelmatiger dan Japan. Zouden de VS bijvoorbeeld dezelfde benzineaccijns heffen als Nederland dan zou dat de Amerikaanse regering 100 miljard dollar aan extra inkomsten opleveren. Toepassing van dezelfde zuinigheid met energie als in Japan zou in de VS een besparing opleveren van negen miljoen vaten olie per dag, het dubbele van olieproduktie van Irak en Koeweit samen, aldus Lubbers.

De Europese Gemeenschap zou haar regelgeving op energiegebied, die nu voornamelijk wordt getoetst aan de doelstelling van de interne markt, moeten aanpassen. Het belang van de Europese burger is volgens de premier niet alleen gediend met een zo laag mogelijke energieprijs. De toevoer op langere termijn en een schone toepassing van energie acht hij van groter belang.

In een vraaggesprek met het Financieele Dagblad van vandaag noemt Lubbers het idee van de Europese Commissaris Antonio Cardoso e Cunha om de gasprijs los te koppelen van de olieprijs 'silly en echt dwaas'. Nederland vindt dat voor het aardgas betaald moet worden wat het op de markt waard is. Lubbers is na overleg met Cardoso e Cunha niet optimistisch gestemd over de toekomst van het Europese energiebeleid.