Labour ver achter aan vooravond verkiezingen

WELLINGTON, 26 okt. De Nieuw-Zeelanders gaan morgen per stembus een einde maken aan het zesjarige bewind van de Labour-partij. Die conclusie is onontkoombaar na de laatste peilingen waarin Labour 15 procent achterstaat op de conservatieve oppositie. Dit ondanks laatste vermetele pogingen van Labour-premier Mike Moore (41), die vorige maand de plaats van Geoffrey Palmer innam, om de kiezers op andere gedachten te brengen.

Onder de kleurloze Palmer was Labours achterstand op de Nationale Partij tot 30 procent opgelopen, waarna Palmer opstapte.

Mike Moore doet het beter bij de traditionele achterban. Ingewijden menen dat hij de enige Labourminister is die zich in een arbeiderscafe op zijn gemak voelt. De Nieuw-Zeelanders hebben vooral genoeg van het tempo van de drastische marktgerichte hervormingen, die Labour de laatste zes jaar heeft doorgevoerd. Het afschaffen van landbouwsubsidies, verlagen van invoerrechten en een afslanking van de overheid betekenden een storm in de duffe kiwi-economie.

De partij schermt met klinkende cijfers uit de afgelopen jaren. Zo zijn de overheidsinkomsten de laatste twee jaar hoger dan de uitgaven, is de inflatie teruggebracht van 15 naar 5 procent en is de internationale schuld teruggelopen van 79 naar 55 procent van het nationale produkt. Maar de gehoopte economische groei bleef uit en de werkloosheid steeg tot boven de 10 procent.

Oppositieleider Jim Bolger (55) lijkt de Nieuw-Zeelanders er van te hebben overtuigd dat zijn partij voor een beter economisch beheer kan zorgen dan Labour. Van de kant van deze weinig bevlogen voormalige boer zijn echter weinig economische koerswijzigingen te verwachten. Wel wil Bolger de macht van de vakbonden inperken, wat gevoelig ligt bij Labour. Aan de andere kant aarzelt de Nationale Partij met verdere verlagingen van de invoerrechten, omdat dat kan leiden tot een explosief toenemen van de werkloosheid.

Labours positie wordt bemoeilijkt door de omslag van de Nationale Partij op het punt van de kernwapens. Nieuw Zeelands anti-kernwapenbeleid, populair gemaakt door de vroegere voorman van Labour, David Lange, werd indertijd door de oppositie verworpen. Maar met het einde van de Koude Oorlog heeft de oppositie het anti-kernwapenbeleid aanvaard.

Bolger en Moore weten dat de marges van de politiek ook in Nieuw Zeeland smal zijn. Zo is voor de Nieuw-Zeelandse economie de verkiezingsuitslag van minder belang dan een goede afloop van de GATT-onderhandelingen over de liberalisering van de handel in agrarische produkten. Viervijfde deel van de Nieuw-Zeelandse export betreft landbouwprodukten. Moore heeft gezegd dat wanneer Nieuw Zeeland op de vrije agrarische wereldmarkt kan opereren, het nationale produkt met jaarlijks 6 procent omhoog zou schieten. Als minister van handel heeft Moore zich in de laatste zes jaar wereldwijd voor vrijere handel ingespannen. Als de opiniepeilingen gelijk krijgen, zal hij als oppositieleider moeten toezien hoe Bolger en de zijnen voortgaan op de door Labour ingeslagen weg.