Keulen

Keulen staat bekend als het Mekka van de hedendaagse kunst in Europa. De stad puilt uit van de galeries en ieder jaar wordt er een internationale kunstbeurs gehouden. In de jaren zeventig nam de stad de vooraanstaande rol op kunstgebied in Duitsland over van Dusseldorf, waar galeries als Konrad Fischer, Hans Mayer en vooral Alfred Schmela de avantgarde vertegenwoordigden.

Kort na de oorlog domineerde de Amerikaanse kunst in Duitsland en ook nu zijn de banden tussen Keulen en New York, dat andere Mekka, nog innig. Michael Werner, eigenaar van een van Keulen topgaleries en Mary Boone, de vrouw achter de succesvolle Mary Boone Gallery in New York, zijn zelfs met elkaar getrouwd. Samen hebben ze schilders als Baselitz, Lupertz, Penck, Polke en Don Van Vliet (de musicus Captain Beefheart) onder contract.

De Duitse wet schrijft voor dat een galeriehouder zijn of haar naam aan de galerie moet verbinden. Daarom vind je in Keulen geen Galerie Lieve Hemel, Stoot Je Hoofd Niet of The Living Room, maar wel Galerie Max Hetzler en Janine Mautsch. De meeste galeries zijn te vinden in het Belgien Viertel, vanaf de Keulse Dom ongeveer een kwartier westwaarts lopen. Op weg er naartoe komt men onder andere nog de galerie van Werner tegen.

Anders dan in Amerika bestaat er in Duitsland geen wet die voorschrijft de prijslijst duidelijk zichtbaar op te hangen of op verzoek te overhandigen. Nee, bij Werner bij voorbeeld, waar nu van de Deense schilder Per Kirkeby een twaalftal doeken hangt, stelt de directie de prijs per vierkante centimeter vast. En die wordt niet zomaar aan de eerste de beste passant prijsgegeven. Waarschijnlijk is het kleinste doek nog te groot voor de beurs van een Nederlandse verzamelaar. In de handel telt de Nederlandse collectioneur dan ook nauwelijks mee. Nederlandse museumdirecteuren en Belgische verzamelaars zijn daarentegen wel graag geziene gasten.

De kunsthandel is, om het in een beursterm uit te drukken, nerveus en de stemming is mat. Ook in artistiek opzicht. In de tot voor kort almaar stijgende prijzen zit al enige tijd duidelijk de klad. Maar de kunst wordt nog wel voor exorbitant hoge prijzen aangeboden. Zo wordt bij Galerie Jablonka, die binnenkort Rob Scholte in haar programma op zal nemen, een doek van flink formaat in Neo-geo stijl van de Amerikaan Peter Haley (1953) aangeboden voor 280.000 gulden.

Galerie Paul Maenz, waar Scholte tot voor kort exposeerde, zorgde voor de nodige opschudding bij collega's door plotseling, op het moment dat het hem eindelijk goed ging, zijn zaak te sluiten. De onrust is nog niet weggeebd. Dat is begrijpelijk, want de avontuurlijke Maenz heeft altijd over een goede neus voor talent en een vooruitziende blik beschikt. Over de inmiddels legendarische galeriehouder zal binnenkort een boek verschijnen.

Nederlandse kunstenaars komen in de Keulse kunstwereld nauwelijks voor, vooral niet na de mislukte poging van het Amsterdamse galerieduo Adriaan van der Have en Milco Onrust (galeries Torch en Onrust) die hun vestiging in Keulen moesten sluiten. Uitzonderingen zijn, naast Scholte, Arno van der Mark en David Groot bij galerie Janine Mautsch, Sonja Oudendijk bij haar echtgenoot Dietmar Werle en binnenkort Paula van Ameyden bij Reckermann.

Buchholz en Tanit

De 42-jarige Zwitser John Armleder, de glamourboy van de internationale kunstwereld, exposeert zowel bij Daniel Buchholz als bij Tanit. Armleder is van huis uit schatrijk, bezit een vijfsterrenhotel in Geneve en leidt een stijlvol leven met Sylvie Fleury, een telg uit het biergeslacht Guinness. Samen zijn zij dol op winkelen. Bij Ikea kopen ze bij voorbeeld voor duizend mark aan bedden, kasten en spiegels, die ze, zonder ze in elkaar te zetten, zo tegen de galeriewand neerzetten en te koop aanbieden voor 100.000 DM. In zijn Geneefse Villa Magica zoekt men waarschijnlijk tevergeefs naar een atelier, want Armleder reist van galerie naar galerie en maakt ter plekke zijn kunst. Een galerie-assistent bij Tanit vertelt vol trots dat hij een schilderij voor hem gemaakt heeft. De jongen hoefde niet veel meer te doen dan eem plaat met behang te beplakken en van een lelijke kleur te voorzien. Tussen vier van dit soort werken in staat een kunstlederen bank, langgerekt en laag bij de grond.

Armleder begon zijn carriere in de Fluxusbeweging en deed performances, maar tegenwoordig hoeft niemand in Geneve zich nog zorgen over hem te maken. Zijn lange haren worden bijeengehouden in een keurig Mozartvlechtje en hij heeft de houding hervonden die past bij zijn stand. Toen de organisatie van een Fluxus-tentoonstelling in Venetie onlangs aan Armleder vroeg deel te nemen aan 'Vrienden van Fluxus', leverde hij het rugnummer in dat hij droeg tijdens de traditionele regatta over het Canal Grande, waaraan hij als lid van de Geneefse roeivereniging meedeed.

In Galerie Buchholz hangt van Armleder een wandvol met ronde make-up spiegels en een serie tl-buizen die, twee aan twee, horizontaal in tegengestelde richting heen en weer bewegen. Op de vloer ligt half tegen een raam een willekeurig neergekwakte berg TL-buizen, die allemaal branden. De technische kant van de zaak ziet er vakkundig en goed verzorgd uit. Erg melig, maar wel de tijdgeest in een notedop.

Galerie Buchholz, Venloer Str. 21. T/m 3 nov. Di. t/m vr. 10-13 en 15-18u. Za 10-14u.

Galerie Tanit, Bismarckstr. 60. T/m 31 okt. Di. t/m vr. 10-13 en 14-18 u. Za 11-14u.

Juliane Schulze

Juliane Schulze, de ex-assistente van Galerie Werle, is uit onvrede met het kunstklimaat zelf maar een galerie begonnen. Zij raakte uitgekeken op de almaar voortdurende abstracte en conceptuele kunst in neo-vormen. Ze heeft haar zaak van begin af aan groots aangepakt. Haar eerste tentoonstelling 'Maximalismus, Maximalism' gaat vergezeld van een prachtige, door een sigarettenfabrikant gesponsorde catalogus. Het maximalisme is een nieuw -isme waarmee de veertien deelnemende kunstenaars instemden, voorzover zij nog in leven zijn.

Haar expositieruimte is groot en alles is grondig verzorgd, zoals bij vrijwel alle galeries in Keulen. Schulze is vrolijk en enthousiast, een stemming die je in de andere galeries zelden aantreft.

Schulze stelde een tentoonstelling samen van figuratieve schilders die in deze eeuw tegen de verdrukking in hun gang gingen. De oudste schilderijen zijn van Will Kupper. Van hem hangt het doek 'Don Quichotte' uit 1929, een De Chirico-achtig schilderij. Een geblinddoekt hoofd, dat naturalistisch is geschilderd, rust op de schoot van Don Quichotte. Quichotte zelf is eigenlijk niet present: alleen zijn harnas suggereert zijn aanwezigheid.

Een mooi schilderij uit 1940 van de vrij onbekende Amerikaan Harari, waarop keurig nageschilderde kleurenfotootjes van uit een tijdschrift gescheurde vrouwenportretten, steelt de show. De dames lachen en hebben modieuze hoedjes op. De plaatjes lijken op geschilderd hout vastgeplakt of met een punaise vastgeprikt te zijn.

De jongere generatie is vertegenwoordigd door de Tsjechen Milan Kunc en Jan Knap. In hun werk zit veel humor, spot en dubbele bodems. De Amerikaan Kostabi past ook goed bij dit duo. Zijn landgenoot Robert Green is een grote verrassing. Hij schildert surrealistische taferelen in landschappen. Ironie ontbreekt en een ontwapende naiviteit blijft over. Van de jonge Rus Shokof hangt het doek 'Vegetarian Dracula'. Een man met een zwarte jas en lange hoektanden is omringd door allerlei vruchten, die als overeenkomst hebben dat ze van nature rood sap bevatten.

Galerie Schulze, Brusseler Str. 85. T/m 9 nov. Di. t/m vr. 10-13u. en 15-18u. Za. 11-14u.

Galerie Hetzler

Terry Winter exposeert in Galerie Hetzler vanaf 2 november. Op dezelfde dag opent deze galerie in een aparte tentoonstellingsruimte in de Alsdorfer Strasse 1-3 een groepstentoonstelling met onder anderen Gunther Forg, Jeff Koons, Julian Schnabel en weer Terry Winter. In de Jablonka Galerie stelt Peter Halley tot en met 3 november tentoon. Deze twee galeries zijn net als Galerie Buchholz gevestigd in de Venloer Strasse 21 en hebben dezelfde openingstijden: di. t/m vr. 10-13u. en 15-18u.; za 10-14u.

Kubinski Koln

Onder de titel 'Mann mit Helm' presenteert Kubinski Koln oud werk van Franz Erhard Walter. T/m 9 nov. Brusseler Str. 90. Di. t/m vr. 10-13u. en 15-18u., za 11-14u.

Galerie Mautsch

Bijzonder mooie zwart-wit landschapsfoto's van de Engelsman Thomas Cooper, die doen denken aan het werk van Hamish Fulton, hangen in Galerie Mautsch. T/m 11 nov. Ehrenstr. 15-17. Di. t/m vr. 11-18u., za 11-13u.

Moniak Spruth Galerie

Elf zelfportretfoto's van Cindy Sherman, elk in een oplage van zes stuks, waarin zij in een surrealistische verkleedpartij met oude kostuums bijna onherkenbaar is hangen in de galerie van Monica Spruth en zijn voor 42.500 gulden per stuk te koop. T/m 3 nov. Maria Hilfstr. 17. Di. t/m vr. 13 en 15-18.30u., za 11-14u. Op hetzelfde adres zijn gevestigd: Galerie Isabella Kacprzak (t/m 7 nov. werk van Mary Heilmann en Jessica Stockholder) en Galerie Mayer en Mayer (tentoonstelling van oude foto's met de titel 'Flowers and Plants').

Art Cologne

De internationale kunstbeurs wordt dit jaar van 15 tot en met 20 november gehouden in de Messegelande Rheinhallen Koln-Deutz.

Nederlandse galerieen op de beurs: Paul Andriesse, Barbara Farber, The Living Room, Torch, Akinci, Aschenbach, Reiff, Delta en Bebert.

Openingstijden: 11 tot 20 u. Entree: DM 12, -. Catalogus: DM 30, -.