Stokoud

HOE KOMT HET dat een ernstige zaak als de Nota Ouderenbeleid, die drie ministers en twee staatssecretarissen vorige week hebben gepresenteerd, soms op de lachspieren werkt? Niet door slechte bedoelingen, want de geur van onkreukbare zorgzaamheid stijgt op uit elke staatsgedrukte pagina. Niet omdat de ideeen absurd zijn, want er wordt veel verstandigs gezegd. Wat hilarisch werkt is de alomvattendheid, de pretentie dat als alles onderzocht, benoemd en tot Beleidsvoornemen wordt gepromoveerd, er al een heel karwei achter de rug is. Het lezen van de Nota die met vijf deelnota's is afgeleverd heeft het effect van bladeren in een medische encyclopedie: het moet raar lopen als men geen toepasselijke ziekte vindt. Weliswaar staat op bladzijde 5 dat het merendeel van de Nederlandse ouderen vitaal is en volop deelneemt aan het maatschappelijke verkeer, maar pas op. De nota verstaat onder 'ouderen' iedereen die de leeftijdsgrens van 55 jaar heeft bereikt, thans 22 procent van de bevolking.

Waarom die grens, waarom valt de guillotine daar? Waarom niet bij 50 jaar, zoals premier Lubbers vorig jaar tijdens een bejaardenmanifestatie in Den Bosch verdedigde? De nota Ouderen in tel geeft het antwoord. Onderzoek alle uitspraken in het document berusten op onderzoek, ons zul je niet zo gemakkelijk pakken heeft uitgewezen dat mensen tussen 55 en 65 jaar er in grote lijnen eenzelfde leefpatroon op na houden als mensen van 65 tot 75 jaar.

Een uitzondering vormt de steeds kleiner wordende groep tussen 55 en 65 jaar met een baan die gedragen zich nog aardig als gewone mensen.

De eigenlijke caesuur treedt op rondom de 75, wanneer het lichaam gebreken gaat vertonen en de oudere behoefte krijgt aan hulp. De deskundigen onderscheiden daarom 'jongbejaarden' van 55 tot 75, en 'hoogbejaarden', de 75 plussers. Er zijn dus minder nuances dan in de kaasafdeling van de supermarkt, waar men behalve belegen ook licht belegen en extra belegen Gouda kan kopen.

HET PROBLEEM IS dat de nota te veel overhoop haalt en te weinig prioriteiten stelt. Er worden tientallen actiepunten opgesomd, varierend van 'stimuleren van de veiligheid in de woonsituatie' tot 'verruiming toegestane capaciteit voor verpleeghuisbedden'. Ook moet er iets gebeuren met ouderen en telematica. En uiteraard krijgen veel instanties onderzoeksopdrachten, de Hollandse vorm van probleembestrijding.

Nogmaals: het is allemaal goed bedoeld, maar de meeste ouderen kunnen beter niet lezen hoe zorgelijk het is om jongbejaard te zijn.