JOEL McCREA 1905-1990; Een ster van buiten de stad

Sommige western-acteurs groeien later uit tot echte, met prestige beladen sterren, zoals Clint Eastwood. Anderen (John Wayne, Roy Rogers) zijn er nooit in geslaagd hun cowboy-image kwijt te raken. Dat Joel McCrea, die zaterdag op 84-jarige leeftijd nabij Los Angeles overleed, vooral als idool te paard de geschiedenis dreigt in te gaan, is onterecht. Voor 1945 was McCrea al een ster in tal van genres, op handen gedragen door het publiek en grotendeels genegeerd door de critici en degenen die in Hollywood de Oscars uitdelen.

Westerns bepaalden vooral de nadagen van zijn carriere, die een kleine negentig filmrollen behelsde. Die laatste periode bevat veelal routineuze B-films en werd bekroond door een groots afscheid tegenover Randolph Scott in Sam Peckinpah's Ride the High Country (1962). McCrea bracht er zijn schaapjes mee op het droge. Verstandige beleggingen in vee en onroerend goed maakten McCrea en zijn vrouw, de actrice Frances Dee, tot twee van de rijkste Hollywoodsterren.

De op 5 november 1905 in Pasadena geboren acteur begon als figurant in Hollywood aan het eind van de zwijgende periode en speelde zijn eerste sprekende rol in 1929 (The Jazz Age). Korte tijd later promoveerde hij naar hoofdrollen en speelde zowel in romantische films van George Cukor en King Vidor als in komedies en actiefilms. Er waren westerns bij (Wells Fargo en Union Pacific), maar ook William Wylers bewerking van Lillian Hellmans The Children's Hour (These Three) en diens gangsterfilm Dead End.

Steevast belichaamde McCrea de atletische, goedmoedige jongen van het platteland, een groentje in de verdorven wereld, waar het publiek zich mee kon identificeren. Door hem de hoofdrol te geven in de spionagefilm Foreign Correspondent (1940), gesitueerd in Nederland onder bedreiging van een nazi-invasie, opende Alfred Hitchcock in zijn personage van een Amerikaanse journalist de ogen van een naieve buitenstaander voor de naderende wereldoorlog.

Begin jaren veertig speelde McCrea een aantal memorabele rollen, zoals in George Stevens' woningnoodkomedie The More The Merrier. Voor een wereldwijze regissseur als Preston Sturges was McCrea's naturel en provincialisme het ideale tegenwicht in glanzende komedies als Sullivan's Travels, The Palm Beach Story en The Great Moment. Vrij snel na die laatste rol, als een tandarts uit Boston, vertolkte McCrea de titelrol in The Virginian en werd definitief een Amerikaanse ruiter.