Hussein poogt geld binnen te halen met staatsobligaties

ROTTERDAM, 24 okt. De regering van Irak probeert een ernstig geldgebrek als gevolg van het handelsembargo op te lossen door staatsobligaties uit te geven en de rente op spaargelden te verhogen. Dit meldt het gezaghebbende weekblad Middle East Economic Survey.

President Saddam Husseins Revolutionaire Commando Raad besloot een week geleden staatsobligaties voor een totaal van een miljard Iraakse Dinar (officiele koers 3,2 miljard dollar, onofficiele, werkelijke tegenwaarde 250 miljoen dollar) uit te geven.

Husseins meest dringende probleem op dit moment is dat hij de salarissen van ambtenaren niet meer kan betalen. Als gevolg van het handelsembargo is de belangrijke olie-export lamgelegd en komen er geen buitenlandse deviezen en leningen meer binnen. Door obligaties uit te geven en het sparen aan te moedigen probeert de regering via de banken geld binnen te krijgen. De rentetarieven op spaardeposito's zijn verhoogd van 7 tot 10 procent en voor spaarrekeningen van 6 tot 9 procent.

Oliemaatschappijen met relatief geringe belangen in de winning van ruwe olie beginnen nu de nadelige gevolgen van de Golfcrisis te merken. Zij hebben sinds begin augustus voor hun inkopen van ruwe olie bijna de dubbele prijs (vergeleken met het eerste halfjaar) moeten betalen. Shell Oil, de Amerikaanse dochter van de Koninklijke Shell/Groep heeft daardoor zijn winst over het derde kwartaal met 113 miljoen dollar zien dalen (33,2 procent) tot 227 miljoen dollar, vergeleken met hetzelfde kwartaal in 1989. De omzet steeg met 13,6 procent.

President-directeur Frank H. Richardson zei gisteren in een toelichting op de cijfers: 'Het is ironisch dat het publiek de indruk kreeg dat oliemaatschappijen profiteerden van de prijsstijgingen, terwijl we op onze handel in olieprodukten 64 miljoen dollar verloren in de eerste twee maanden na de invasie van Koeweit.' Ook in de sector petro-chemie werd een gevoelig verlies geleden omdat prijsstijgingen pas op termijn kunnen worden doorberekend.

Shell Oil is de grootste benzineverkoper in de Verenigde Staten. Volgens Richardson heeft de maatschappij zich op verzoek van president Bush terughoudend opgesteld bij het doorberekenen van de prijsstijging voor ruwe olie. Gemiddeld was de prijsstijging voor benzine in augustus en september 19 cent per gallon (3,3 liter) terwijl de olieprijs gemiddeld 39 procent steeg.

Ook Shells concurrent Mobil boekte over het derde kwartaal een winstdaling, namelijk van 29 procent tot 379 miljoen dollar, terwijl de maatschappij nog forse eenmalige baten incasseerde. Texaco daarentegen boekte een winststijging van 25 procent, vooral omdat deze maatschappij grotere belangen heeft in de oliewinning ('upstream') en daardoor profiteert van de hogere prijs voor ruwe olie.

British Petroleum en het Noorse Statoil hebben gisteren een beginselovereenkomst gesloten met maatschappij Caspmorneftegaz in Azerbajdzjan voor oliewinning in de Kaspische Zee. Caspmorneftegaz onderhandelt nog met vijf andere Westerse maatschappijen, waaronder het Amerikaanse Amoco, over joint ventures voor de oliewinning bij Baku en in de Kaspische Zee.

De Europese Commissie heeft vandaag een voorstel van de commissaris voor energiezaken Antonio Cardozo en Cunha besproken, voor meer bevoegdheden van de Gemeenschap bij het gebruik maken van de strategische olievoorraden. Cardozo wil de bevoegdheid om een derde van de voorraden op de markt te brengen zodra het Internationaal Energie Agentschap vindt dat er sprake is van een crisissituatie (een tekort van zeven procent in de Westerse olievoorziening). Met de huidige regeling die door het IEA wordt gehanteerd, zou volgens de commissaris niet snel genoeg gereageerd kunnen worden op een olietekort.