FNV zwengelt discussie over verdere arbeidstijdverkortingaan: ; 'Vierdaagse als lonkend perspectief'

AMERSFOORT, 24 okt. Vier dagen werken en drie dagen vrij. Met dit 'lonkend perspectief' is de FNV druk bezig het klimaat in Nederland dusdanig te beinvloeden dat de invoering van de vierdaagse werkweek inderdaad nog slechts een kwestie van tijd lijkt.

Dat het niet zo eenvoudig ligt, bleek gisteren tijdens een openbaar debat van FNV-kaderleden in Amersfoort. Voorzitter J. Stekelenburg van het FNV trad daar samen met de kersverse voorzitter dr. O. Ruding van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond (NCW) in het strijdperk. En de standpunten liggen nog ver uit elkaar.

Stekelenburg somde nog eens in rap tempo de voordelen van de 'vier dagen' op en Ruding in een zo mogelijk nog hoger tempo de nadelen. Een eerlijker verdeling van arbeid door korter werken geeft minder ziekteverzuim, betere instroom van vrouwen in het arbeidsproces, zei Stekelenburg. Moeilijk te organiseren, geen bijdrage aan het verlagen van de werkloosheid en internationaal kunnen we het ons niet permitteren, stelde Ruding daar tegenover.

De NCW-voorman had nog meer bezwaren: 'We kunnen niet voor de muziek uitlopen. De arbeidstijd in Nederland is al laag. Effectief wordt in Nederland slechts 31 uur per week gewerkt en dan tel ik het ziekteverzuim nog niet mee. Een wezenlijke bijdrage aan het omlaag brengen van de werkloosheid zou veel eerder verlenging van de bedrijfstijd zijn. De arbeidstijd moet flexibeler en de vrije zaterdag moet niet meer heilig zijn', zo zei de oud-minister van financien moedig in het hol van de leeuw.

De Tweede-Kamerleden F. Leijnse (PvdA) en G. Terpstra (CDA) zaten erbij en hoorden het aan. Beiden stelden zich op het standpunt dat invoering van de vierdaagse werkweek een kwestie is die tussen de sociale partners moet worden opgelost en dat de politiek hooguit de voorwaarden moet scheppen om dit doel te bereiken. En daartoe is ook Terpstra bereid: 'Mozes zorgde voor de vrije zondag. Dus de gedachte van het verkorten van de arbeidstijd is ons CDA'ers niet vreemd'.

Stekelenburg trachtte Ruding over de streep te trekken door de loonruimte behoudens de prijscompensatie volledig ter beschikking te stellen ter financiering van verdere arbeidstijdverkorting. 'Als we de loonruimte de komende jaren opsparen, dan kan in 1994 de vierdaagse werkweek worden ingevoerd', zo rekende Stekelenburg zijn gehoor voor.

De FNV-voorzitter gaat ervan uit dat de loonkosten dan grosso modo met tien procent stijgen en dat de werknemers daar zes procent van voor hun rekening moeten nemen. Dat zou volgens hem kunnen door vier jaar lang anderhalf procent in te leveren van de loonruimte die beschikbaar komt voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden. De rest zou door de werkgevers moeten worden opgebracht.

Ruding was er als de kippen bij om die uitspraak te noteren. 'Dat wordt nog een nuttige middag', merkte hij op. In de pauze werd Stekelenburg echter door zijn achterban op het vestje gespuugd. Zeker niet in elke bedrijfstak staat men te springen om verdergaande arbeidstijdverkorting en wil men gewoon meer loon in het zakje. Na de pauze kwam Stekelenburg dan ook gedeeltelijk terug op zijn uitspraken. In sommige sectoren, zo zei hij, is er zoveel ruimte dat een reele koopkrachtverbetering er ook nog wel af kan.

Leijnse steunde het streven van de FNV door op te merken dat de werkgevers met de invoering van de vierdaagse werkweek als ze het handig aanpakken daar nog flink aan kunnen verdienen. Niet alleen, zo zei hij, zijn de werknemers bereid om mee te betalen, maar ook de verlenging van de bedrijfstijd blijkt bespreekbaar. Vier keer 8,5 uur of, zoals bij Scania in Zwolle al is ingevoerd, vier keer 9,5 uur levert voor de werkgevers een efficienter gebruik van de produktiemiddelen op.

Na de invoering van de vrije zondag heeft het vele jaren geduurd voordat daar de vrije zaterdag bij kwam. De indruk bij velen na afloop van de discussiemiddag gisteren was toch dat de invoering van de derde vrije dag in de week niet meer zo lang zal duren.