Bij hervorming in Z-Afrika; Lubbers: weg is open naarherstel relatie

DEN HAAG, 24 okt. Nederland wil in Europees verband een actieve rol spelen in de ondersteuning van het hervormingsproces in Zuid-Afrika.

Dat zei premier Lubbers gisteravond in een rede bij het diner in de Ridderzaal ter gelegenheid van het bezoek van de Zuidafrikaanse president, F. W. de Klerk.

Lubbers zei dat Nederland er naar streeft 'om in het licht en naar de mate van de vooruitgang van het hervormingsproces de betrekkingen met Zuid-Afrika te normaliseren'. Lubbers zei dat de Nederlandse regering beoogt 'meer mogelijkheden te scheppen voor samenwerking op het gebied van onderwijs en cultuur, of op andere specifieke gebieden die de stabiliteit van een toekomstig democratisch staatsbestel kunnen bevorderen'.

De premier sloot hiermee aan bij een eerdere consensus die tussen CDA en PvdA was ontstaan na afloop van een achtdaagse reis van een Tweede-Kamerdelegatie naar Zuid-Afrika. Die consensus houdt in dat er wel culturele en menselijke samenwerking met Zuid-Afrika mogelijk is, maar dat er pas over een nieuw cultureel akkoord kan worden gesproken met de toekomstige, nieuwe regering.

President De Klerk en zijn delegatie voerden gistermiddag uitvoerige gesprekken met premier Lubbers en minister Van den Broek. 's Avonds gaf de premier een groot diner in de Ridderzaal, waarbij in de tafelredes het element van de historische banden en de gemeenschappelijkheid van taal een grote rol speelde.

Tijdens een persconferentie aan het einde van de middag noemde De Klerk de besprekingen met de Nederlandse regering 'openhartig, voortvarend, doelgericht, indringend' en beschreef hij de atmosfeer als 'vriendelijk, zonder spanning en zonder enige negatieve gevoelens'. De Nederlandse regering was naar zijn mening goed geinformeerd over de situatie in het land.

De Klerk zei niet naar Den Haag te zijn gekomen met een boodschappenlijst waarop opheffing van de economische sacnties als eerste prijkte. Hijzelf en Zuidafrikanen op normaal niveau hadden een 'brandende begeerte naar een normalisering van Zuid-Afrika's positie in de wereld'.

Volgens De Klerk worden de economische sancties tegen Zuid-Afrika steeds ineffectiever. Vele landen hebben hun grenzen feitelijk al geopend voor Zuidafrikaanse produkten, ook al praten ze daar niet over. Dat de luchtvaartmaatschappij SAL landingsrechten heeft gekregen in Kenia bewijst naar zijn mening dat ook staten in Zuidelijk Afrika zijn beleid voor afschaffing van apartheid aanvaarden.

Pag.3: 'n Man wat die trein amper haal/ De Klerk noemt onthaal Nederland 'waardig'/ Nieuwe grondwet essentieel

Pag.9: Hoofdartikel