Arthur Dunkel kapittelt Duitsland; Gatt slaat alarm overvoortgang handelsoverleg

GENEVE, 24 okt. De leiding van de GATT (de Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) maakt zich ernstig zorgen over het, door besluiteloosheid in de Europese Gemeenschap veroorzaakte, oponthoud bij de zogeheten Uruguay-ronde.

Deze ronde moet een nieuwe fase inluiden in de liberalisering van de wereldhandel.

Arthur Dunkel, directeur-generaal van het secretariaat van de GATT, heeft gisteren in een rede in Hamburg in voor zijn doen ongewoon directe woorden op Duitslands speciale verantwoordelijkheid gewezen.

Duitsland houdt, vlak voor de eindstreep, een compromis binnen de EG over liberalisering van de landbouw tegen en eist overigens samen met Ierland en Frankrijk compensatie voor inefficiente boeren aan wie de subsidies de komende vijf jaar met dertig procent moeten worden verminderd volgens een voorstel van de Europese Commissie te rekenen vanaf 1986. Dat komt in feite neer op 15 procent vermindering voor de nog resterende jaren.

Deze schadeloosstelling in de vorm van directe inkomenssteun dient voor de Duitse bondskanselier, Helmut Kohl, de stemmen van de boeren veilig stellen bij de Bondsdagverkiezingen op 2 december.

Het EG-voorstel komt overigens nog nauwelijks tegemoet aan het voorstel van andere grote landbouwproducenten, zoals de VS, Australie en Argentinie, die met 90 procent de interne steun willen terugdringen; exportsubsidies moeten met driekwart omlaag.

Voor de Ubersee-club in Hamburg waarschuwde Dunkel zijn Duitse toehoorders dat 'van alle kanten' de druk om te hervormen toeneemt. Het onderhandelingsproces, zo zei hij, kan niet worden gestremd door geweifel op marginale punten. 'We kunnen ons niet veroorloven de kans te missen de markt te liberaliseren', aldus Dunkel, 'met nog vijf weken te gaan zijn we van dit doel nog ver verwijderd'. Dunkel verwees hiermee naar de ministeriele GATT-conferentie in Brussel, die op 3 december begint (een dag na de Duitse verkiezingen) en die na vier jaar onderhandelen de Uruguay-ronde moet afsluiten. Hij wees Bonn zonder diplomatieke omhaal op zijn plaats: 'Leiderschap kent niet alleen zijn glorie maar ook zijn verantwoordelijkheden'.

Zijn rede leek vooral bedoeld als schot voor de boeg van de EG. De Twaalf zijn het na drie extra ingelaste overlegrondes op ministersniveau nog niet eens. Vrijdag doen de EG-ministers opnieuw een poging knopen door te hakken. De EG is dan al twee weken over tijd. De Nederlandse voorzitter van het landbouwberaad in de GATT, ir. Aart de Zeeuw, had 15 oktober als uiterste termijn gesteld om voorstellen in te dienen.