'Het ging bar slecht, ik ben er te laat aan begonnen. Ik konsteeds niet, had andere dingen te doen.'

Ze hebben niet goed geslapen, Robert Jan, Bastiaan en Sjoerd (alledrie 13, 2-gymnasium op het Wagenings Lyceum) maar dat ligt niet aan de spreekbeurt. Daar zijn ze niet zo erg zenuwachtig voor, zeggen ze. Ze houden een spreekbeurt over natuurrampen. Het is een co-productie, ieder behandelt een eigen deel. Robert Jan gaat over vulkaanuitbarstigen vertellen, Bastiaan over de ijstijd en de zondvloed en Sjoerd over aardbevingen.

'Wat een origineel idee, ' zeg ik enthousiast, maar het was hun idee niet.

'De meester, de leraar, ' verbetert Robert Jan zichzelf, 'heeft gezegd dat het daar over moest gaan. Hij is best lastig, die leraar. Hij geeft opdrachten. We wilden het eerst alleen over aardbevingen en vulkaanuitbarstingen doen, maar toen hebben we de ijstijd er toch maar bij gedaan, hoewel dat niet zozeer een natuurramp is. Meer een ramp voor de natuur.'

Ze zijn goed gedocumenteerd, ze hebben een hele tas natuurrampen bij zich: boeken, foto's en zelfs vulkanisch gesteente.

'Die stenen liggen bij ons thuis, ' vertelt Robert Jan, 'ik weet niet van alles waar het vandaan komt, of het nou puimsteen uit Griekenland of Indonesie is.'

Hij maakt een onbekommerde indruk, veel meer dan Bastiaan die wat bleek ziet en Sjoerd die nog geen woord heeft gezegd.

'Ben je misschien toch een beetje zenuwachtig?', vraag ik bezorgd.

'Het moet lukken', zegt Bastiaan ferm.

Sjoerd moet eerst. Hij haalt diep adem en steekt van wal, maar het lijkt wel of hij de tekst voor het eerst ziet! Met zijn ogen strak op het papier gericht struikelt hij van het ene moeilijke woord naar het volgende. Achter hem drentelen Robert Jan en Bastiaan met rode hoofden heen en weer. Sjoerd vecht met de tekst. Hij leest op wat de punten op de schaal van Richter betekenen, maar de grote rampen die de aarde bij een beving met een kracht van 7 te wachten staan, lijken niets vergeleken met de kleine catastrofe die zich voor onze ogen voltrekt. ..

'Ben je dood!', vult de klas opgelucht aan.

Nu is Bastiaan aan de beurt. Hij boort zijn blik in de tegenoverliggende muur, slikt dapper en begint aan een uiteenzetting over de ijstijd. Het gaat gelukkig goed, hij vergist zich maar een keer, stampvoet even en gaat moedig verder. Het is een leerzaam verhaal. Ik heb altijd gedacht dat het tijdens de ijstijd ijskoud was op aarde, maar van Bastiaan leer ik, dat de temperatuur maar een graad of vijf lager lag dan tegenwoordig.

Het woord is aan Robert Jan.

Robert Jan heeft niet alleen een geanimeerde toon, hij is rolvast en hij wijst allerlei wetenswaardigheden aan op tekeningen die op het bord hangen. Hij geeft stukjes vulkanisch gesteente door, legt de aardschollentheorie uit en vertelt over Atlantis. Als hij even adem haalt, krijgt hij spontaan applaus.

'Er komt nog meer hoor', zegt hij beduusd.

Bastiaan moet nog vertellen over de zondvloed, maar zijn betoog wordt veel onderbroken door vragen. De klas is het zwijgen beu en vraagt naar allerlei details omtrent de natuurrampen. Robert Jan moet uitleggen wat het verschil is tussen magma en lava.

Het kost de leraar moeite de les weer van hem over te nemen. Als in overleg met de klas het cijfer voor de spreekbeurt is vastgesteld op een 7, ga ik met het drietal vast de gang op voor de nabespreking.

'Het ging bar slecht', zegt Sjoerd somber, 'ik ben er te laat aan begonnen. Ik kon steeds niet, ik had andere dingen te doen. Alleen gisteren heb ik een uurtje kunnen oefenen, maar 's avonds moest ik voor het zangkoor repeteren. Ik heb het zo druk.' Hij zucht.

Bastiaan is ook niet erg te spreken over de prestatie.

'Ik was bang dat iemand zou zeggen dat het een grote bende was.' Alleen Robert Jan is zonnig.

Als de les is afgelopen stormen de andere kinderen voorbij.

'Het was waardeloos!' roept een jongetje.

'Nee hoor, het was hartstikke goed!', schreeuwt een ander.

'De inhoud was goed, ' zegt Sjoerd en dan knikken Bastiaan en Robert Jan instemmend.

Yvonne Kroonenberg krijgt er niet genoeg van. Wie nodigt haar uit? Schrijf naar de Schoolkrant, NRC Handelsblad, Paleisstraat 1, 1012 RB, Amsterdam.