Twintigste-eeuws en toch behaaglijk warm

Vier sopranen, vier mezzo-sopranen, een tenor, een bariton, twee bassen en twee koren vereist de opera La Fiamma van Ottorino Respighi. Maar dat de eerste uitvoering in Nederland pas afgelopen zondag, 46 jaar na de premiere, plaatsvond, ligt misschien toch meer aan het al te conservatieve karakter van de muziek dan aan de omvangrijke bezetting. Prachtig is die muziek, wellustig beweegt die zich voort, en behaaglijk blijft die aandoen. Een curiosum bijna dat twintigste-eeuwse muziek zo ouderwets prettig en vanzelfsprekend kan klinken, vertrouwd zelfs, daar waar telkens opnieuw massaal 'gregoriaanse' zangen worden aangeheven. En geen wonder daarom dat de KRO er de serie van acht bijzondere concerten mee begon.

La Fiamma is een schoolvoorbeeld van historiserend eclecticisme: het toneelstuk van de Noor Hans Wiets Jenssen, spelend te Bergen in 1574, is verplaatst naar het Byzantijnse Ravenna. Het is alsof Verdi en Puccini samen La Fiamma hebben geschreven, terugdenkend aan Il Trovatore met die hekserij en Turandot met die oosterse sfeer. Aan Azucena in Trovatore herinnert het verhaal van La Fiamma (de vlam, waarmee het heksenvuur wordt bedoeld) over de heks Agnese en haar dochter Silvana in een tijd dat er nog nauwelijks verschil was tussen heidens bijgeloof en christendom. En aan Turandot herinnert de prominente rol van het volk, dat in machtige koorpartijen morele oordelen uitspreekt.

De langdurige, massale en overweldigende climax aan het slot van de eerste acte was niets minder dan een evenement en terecht sloeg de excellerende Edo de Waart zijn dirigeerstokje erop kapot. En ook een aantal solisten leverden enerverende prestaties: Stefka Evstatieva als een formidabele Silvana en Deborah Voigt (die in het afgelopen Holland Festival een ongelooflijke Frau ohne Schatten zong) in de relatief kleine rol van de hofdame Monica.

Ook Felicity Palmer (Eudossia) imponeerde met haar felheid, maar Marta Szirmay (de heks Agnese) had nog iets expressiever kunnen zingen, net als de overigens indrukwekkende Sigmund Cowan (Basilio. De Franse tenor Daniel Galvez Vallejo blonk uit met een aangenaam timbre. Al loste de finale niet geheel de monumentale verwachtigen in, de radio-uitzending van dit concert op 1 december mag men zeker niet missen.

Concert: La Fiamma, van O. Respighi, door het Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor en Roder Jongenskoor o.l.v. Edo de Waart. Met: Sigmund Cowan, Felicity Palmer, Stef Evstatieva, e.a. Gehoord: 21/10 Vredenburg, Utrecht. Radio-uitz.: 1/12 KRO Radio4 20.02 uur.

    • Kasper Jansen