Benazir Bhutto is de 'moeder' van het platteland van Sind

SHIKAPUR (Sind), 22 okt. Als het aan de mensen in Shikapur ligt, zit de Pakistaanse Volkspartij (PPP) het komende weekeinde weer in de regering. Hoewel de meeste inwoners van deze plattelandsgemeente in het stroomgebied van de Indus niet schijnen te weten dat de kandidaten van de PPP Altaf Mirani en Agha Tariq Khan heten, zijn ze wel in staat de tekens juist te interpreteren: de pijl als het symbool van de partij, de kleuren groen, zwart, rood en natuurlijk de honderden afbeeldingen van partijleider Benazir Bhutto.

Dit was voldoende om een kleine optocht auto's in een vrolijke carnavalsstoet te veranderen toen de twee kandidaten vrijdag op weg waren naar een verkiezingsbijeenkomst in de buurt van een spoorwegstation. Alle voertuigen op de weg auto's, paard en wagens, vrachtwagens vol met mensen en scooters leken het konvooi te volgen. Niemand stoorde zich aan de verkeerschaos waardoor honderden jonge mannen de gelegenheid hadden om te dansen op de luidkeels gezongen slogans 'Ja Bhutto' en 'Benazir-Benazir'. Intussen wierpen de toeschouwers rozenblaadjes naar de kandidaten.

Het was het begin en in feite ook het einde van de verkiezingscampagne van dit jaar. Lange tijd kon men binnen de PPP niet geloven dat de verkiezingen inderdaad gehouden zouden worden. Waarom zou president Ishaq Khan en het leger achter hem op 6 augustus het parlement ontbinden en de regering afzetten en die dan toestaan om twee maanden later terug te komen? Maar terwijl de verkiezingsdatum van 24 oktober naderde en de interim-regering niet in staat bleek de regering-Bhutto bij de speciale rechtbanken te beschuldigen, moest de plaatselijke Shikarpurpartij snel beslissingen nemen over de leuzen en de kandidaten. Zij hadden zich geen zorgen hoeven te maken: toen eenmaal duidelijk werd dat Benazir Bhutto de talloze beweringen van corruptie zou tegenspreken, werd zij het enige punt op het partijprogramma.

Bij de bijeenkomst in Shikarpur was zij overal te zien: biddend als een vrome en gesluierde moslim; als een serieuze leider met bril aan een bureau; en als een felle studentenleider uit de jaren zestig met een zwarte coltrui, kort haar en opgeheven vuist.

Hoe komt het dat een jonge aantrekkelijke, in het buitenland opgeleide vrouw zoveel geestdrift opwekt op dit uiterst conservatieve platteland van Pakistan? Terwijl zij door de dorpen rond Shikapur trekt met de kandidaten worden de jeeps eerst begroet door de kinderen, dan door de mannen die de naderende stofwolk begroeten met saluutschoten. Maar nergens is er ook maar in de verste verten zelfs maar een gesluierde vrouw te zien en men ontwaart slechts hoofden die achter de muur verdwijnen. Ghouz Baksh Khan Maher, de kandidaat voor een zetel in de provinciale vergadering en voormalig minister in de provincie Sind, antwoordde op de vraag over het belang van Benazir eenvoudig: 'Ze is onze moeder.'

Zonder revolutionair te breken met de traditie versterkt Benazir dit. In deze feodale en tribale maatschappij is het blijkbaar noodzakelijk om een om (zo niet mannelijke, dan wel sexloze) koningsfiguur te hebben die een identiteit heeft die boven het dorp en de stam uitstijgt. De identificatie van de PPP met Benazir Bhutto, haar despotische leiding van de partij, haar onwil fouten in te zien, haar huwelijk beneden haar stand met een omhooggevallen kamelenhoeder deze zwakheden worden in Shikarpur voordelen, omdat zij wil en autoriteit tonen en natuurlijk ook omdat de oppositiepartij, de IJI zelfs niet in staat bleek een gemeenschapplijke leider te kiezen.

Maar de kandidaten van de PPP beschouwen de overwinning niet als vanzelfsprekend. De nieuwe regering heeft, in de korte tijd van twee maanden, haar best gedaan om het de partij moeilijk te maken. Een van de maatregelen is de verandering van de grenzen van de kiesdistricten.

Tribale trouw is nog steeds belangrijk voor het gedrag van de kiezers. De PPP beseft dit en is in het agrarische Sind veranderd van een revolutionaire beweging in een partij van 'grondbezitters'. Maar zelfs in dit achtergebleven gedeelte van het land zijn trouw en economische afhankelijkheid niet meer voldoende voor een zekere stem: 'Als ik de dorpsbewoners niet voorzie van goede wegen, elektriciteit en scholen, dan heb ik mijn verplichting aan de stam geweld aangedaan', zegt Khan Maher, 'en God weet zelfs dan zou Benazir Bhutto mij niet kunnen verzekeren van de overwinning.'