Alders wil voor milieu statiegeld op auto en tv

DEN HAAG, 22 okt. Minister Alders (milieubeheer) wil de fabrikanten en importeurs van duurzame gebruiksgoederen, zoals tv-toestellen, personal computers, koelkasten en auto's, verplichten die goederen na gebruik weer terug te nemen.

Dat schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer over het afvalstoffenbeleid. Nederland is, onder andere als gevolg van tal van milieumaatregelen, niet meer bij machte zijn vuilnis te verwerken. De noodsituatie die daardoor kan ontstaan wil Alders voorkomen door de producenten van allerlei goederen verantwoordelijk te stellen voor het afval daarvan. Ook wil hij milieu-onvriendelijk verpakkingsmateriaal verbieden.

Hoewel de minister nog niet weet of en hoe hij een terugnameplicht, statiegelden voor luxe goederen en een herverwerkingsregeling juridisch kan regelen, wil hij daar toch al met het bedrijfsleven en de Tweede Kamer over praten.

Vooral Alders' gedachte om bij auto's een terugnameplicht door de fabrikant of importeur in te stellen is op kritiek gestuit. Zou er voor auto's een terugneemplicht komen, dan worden die zeker op een paar honderd gulden duurder, aldus de woordvoerster van de minister. Volgens de Bovag, de belangenorganisatie van de autohandel, zouden Alders' gedachten om een statiegeldregeling in te voeren voor auto's tot een 'gekunstelde regeling' leiden terwijl er binnen de branche van autofabrikanten en -verkopers al zoveel aandacht bestaat voor het hergebruik van auto's. 'Bij de produktie van auto's wordt steeds meer gelet op de mogelijkheid om auto-onderdelen later opnieuw te gebruiken. Dat betekent dat in de toekomst een sloopauto vanzelf meer geld waard wordt', aldus de Bovag, die vreest dat Alders' ideeen tot grote administratieve rompslomp zullen leiden. Bovendien vindt de Bovag het onjuist als de minister door een statiegeldregeling 'een renteloze lening' van de automobilist vraagt.

De ANWB staat niet zonder meer afwijzend tegenover statiegeld op auto's. 'Wij zijn geen principiele tegenstander, maar we zien nogal wat praktische bezwaren, maar misschien zijn die inmiddels opgelost. We kennen het plan nog niet precies.' De stichting Natuur en Milieu is positief over de statiegeld-plannen van minister Alders. De milieu-organisatie acht het wel van belang dat er bij de produktie van duurzame gebruiksgoederen als koelkasten en auto's aandacht geschonken wordt aan hergebruik. Zo zouden auto's en apparaten makkelijk demonteerbaar moeten zijn en zouden er geen schadelijke stoffen vrij mogen komen bij het demonteren, aldus Natuur en Milieu.

Minister Alders schrijft in zijn brief aan de Tweede Kamer dat de hoeveelheid afval die in Nederland zou moeten worden verwerkt, jaarlijks met twee procent toeneemt. Zonder meeberekening van mestoverschotten en baggerspecie is er in 1990 40 miljoen ton afval en in 2000 50 miljoen ton. Nu al is het Nederlandse vuil niet meer verwerkbaar. Dat komt voor een deel door de sterke groei, doordat afval niet of nauwelijks meer geexporteerd mag worden en doordat de aanscherping van milieu-eisen ertoe heeft geleid dat de vuilverbrandingscapaciteit sterk is verkleind.

Als er niet snel een uitbreiding van de afvalverwerkingscapaciteit komt, zal binnen drie jaar de officieel beschikbare stortcapaciteit volledig zijn uitgeput. De huidige en geplande verwijderingscapaciteit is onvoldoende om het afvalstoffenaanbod op te vangen, zo stelt Alders. Hij wil een 'tweesporenbeleid' voeren waarbij de verantwoordelijkheid voor afvalverwerking zo veel mogelijk van de overheid naar het bedrijfsleven schuift. Onder andere door fabrikanten verantwoordelijk te maken voor hun produkten in het afvalstadium en dat vast te leggen in een terugnameplicht en een herverwerkingsregeling. In de tweede plaats sluit Alders maatregelen om het volume aan afval te beperken niet uit. Dit houdt de mogelijkheid in een produkt of stoffen in een produkt waarvoor alternatieven voorhanden zijn te verbieden.