Administratieve winst kent geen charme

Er lag een fax bij de receptie van het hotel op Mallorca. Of hij even zijn trainer wilde bellen. Midden in zijn vakantie. Atleet Frans Maas kon niets anders bedenken dan dat het een dringende mededeling betrof over de voorbereiding op het wereldkampioenschap, maar even later een maand na dato kreeg hij te horen alsnog brons te hebben gewonnen bij het verspringen op het Europese kampioenschap in het Joegoslavische Split. De aanvankelijke nummer drie, Borut Bilac, was betrapt op het gebruik van verboden stimulerende middelen.

Winnen zonder te winnen. Voor de een is het de teleurstellendste ervaring van zijn carriere, een ander beschouwt het als mooi meegenomen. Zelden wordt het als een sportief hoogtepunt beschouwd wanneer een sporter door buitengewone omstandigheden, zoals de diskwalificatie van een concurrent, bij nader inzien toch nog prijswinnaar is.

Carl Lewis is de winnaar van het koningsnummer van de laatste Olympische Spelen, maar van de 100 meter finale staat vooral de superieure blik-opzij van Ben Johnson in het geheugen gegrift van de ware liefhebbers die de wekker hadden gezet om die sprintfinale live mee te maken. In het laboratorium werd vastgesteld dat Lewis de beste was. Het is uitgesloten dat de Amerikaan het behalen van die gouden medaille intens heeft beleefd. De gelukzaligheid van het moment komt nooit meer terug. De administratieve overwinning is steriel en zonder charme.

'Als de mensen het nu aan me vragen zeg ik dat ik vierde ben geworden en naar de derde plaats ben opgeschoven omdat een tegenstander is gediskwalificeerd. Dat omslachtige verhaal vertel ik er over een paar maanden misschien niet meer bij. Dan ben ik gewoon derde', vertelt Frans Maas, sinds anderhalve week na discuswerper Erik de Bruin Nederlands tweede atleet met brons op het jongste EK-atletiek.

V oor atleten telt de absolute prestatie vaak zwaarder dan de plaats in de uitslag. Alleen krijgt dat laatste op een belangrijk toernooi als de Europese titelstrijd wat meer gewicht. 'Ik was al tevreden omdat ik twee keer verder dan acht meter had gesprongen. In Split kwalificeerde ik me bovendien voor het WK in Tokio.' Alleen de dag na zijn vierde plaats zat hij zich even te verbijten toen de ceremonie protocolaire op de televisie werd vertoond. 'Het podium, een vol stadion, volksliederen... Dat doet je iets, maar dat gevoel was ik na een paar dagen al weer kwijt.'

Atleten hebben een tijd of een afstand achter hun naam staan. In sommige sporten telt echt alleen de eerste plaats. Hennie Kuiper voelde zich op in 1978 superieur. Toen op de Col de Luitel de Belg Michel Pollentier uit de kopgroep wegsprong was hij dan ook allerminst verontrust. 'Ik dacht: dat houdt-ie nooit', herinnert Kuiper zich. Bij het begin van de beklimming naar Alpe d'Huez was Pollentier nog in het zicht en Kuiper beleefde een persoonlijk hoogtepunt door 'de onverslaanbare Bernard Hinault' uit het wiel te rijden. 'De enige keer in mijn leven dat me dat lukte.' Op de top van de Alpenreus finishte de Nederlander echter toch slechts als tweede. 's Avonds in het hotel, terwijl hij met de ploeg de maaltijd gebruikte, kwam men vertellen dat hij toch gewonnen had. Pollentier had geprobeerd te frauderen bij de dopingcontrole en was betrapt. 'Je bent nooit blij als er een collega in de problemen zit. Er is een grote mate van solidariteit in het wielrennen. Ik was eerder ontgoocheld, want op die manier heb je er niks meer aan.'

F rans Maas koestert geen gevoelens van medeleven voor zijn gediskwalificeerde collega-atleet. 'Je bent toch door een collega een oor aangenaaid.' Na een gouden en een bronzen plak bij indoorkampioenschappen behaalde Maas zijn eerste 'buitenmedaille' via een omweggetje. Er komt zelfs nog een officiele uitreiking. Waarschijnlijk neemt Wim de Beer, voorzitter/directeur van de Atletiek Unie, het ereteken deze week op een congres in Istanboel in ontvangst waarna de bond een geschikt moment zal uitzoeken om de medaille aan Maas te overhandigen. 'Een beetje onwezenlijk', vindt hij zelf. Maar een uitreiking via de PTT is nog saaier.