Twee centra voor IVF worden met sluiting bedreigd

UTRECHT, 20 okt. Twee centra voor reageerbuisbevruchting worden met sluiting bedreigd. Dit als gevolg van een aanpassing van het budget, zoals die is voorgesteld door de Nationale Ziekenhuisraad, de ziekenfondsen (verenigd in de VNZ) en de particuliere ziektekostenverzekeraars (verenigd in het KLOZ).

Het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg (COTG) zal maandag een beslissing nemen over het door deze drie partijen geformuleerde voorstel. De bedreigde centra zijn het Diaconessenhuis in Voorburg en het Sint Elisabeth-ziekenhuis in Tilburg. Naast deze twee instellingen zullen naar verwachting ook het Zwolse Sophia-ziekenhuis en het Catharina-ziekenhuis in Eindhoven hun in vitro fertilisatie-afdeling moeten sluiten als gevolg van het nieuw vast te stellen budget. Deze twee ziekenhuizen zijn echter nog niet zo lang bezig met reageerbuisbevruchting en werken bovendien op veel beperkter schaal.

De vier betrokken algemene ziekenhuizen kregen in februari, naast de acht academische ziekenhuizen, toestemming van staatssecretaris Simons (volksgezondheid) voor een eigen laboratorium voor reageerbuisbevruchting. Dat principiele besluit wordt nu teniet gedaan doordat de ziekenhuizen financieel niet langer de ruimte krijgen om met de behandelingen door te gaan. Voortaan lijkt dus alleen in academische ziekenhuizen in vitro fertilisatie (IVF) te kunnen worden gedaan.

Eind april heeft de ambtelijke staf van het COTG berekend dat een volledige IVF-behandeling 2.100 gulden aan kosten, exclusief honoraria, meebrengt voor het ziekenhuis. Dat bedrag komt redelijk overeen met het bedrag dat in de afzonderlijke ziekenhuizen is begroot. Omdat dit soort behandeling, evenals bijvoorbeeld open-hartoperaties en radiotherapie, een aparte status heeft volgens de ziekenfondswet, krijgen ziekenhuizen er een toelage voor op het gewone budget. Doordat bij nader inzien niet alle in gang gezette behandelingen ook daadwerkelijk worden afgemaakt, is dat bedrag van 2.100 gulden al verlaagd tot ongeveer 2.000 gulden. Binnen het Technisch Overleg van het COTG verzekeraars, fondsen en ziekenhuizen is echter een andere rekenmethode gevolgd waarna het bedrag verder is teruggebracht tot 1.860 gulden. Voorts hebben deze partijen geconcludeerd dat de IVF-behandeling veelal in de plaats is gekomen van operaties aan eileiders bij tot dan toe onvruchtbare vrouwen. Omdat de IVF-behandeling bij hen als een 'vervanging' wordt gezien, meent het Technisch Overleg dat daardoor zoveel geld is vrij gekomen binnen het budget dat per IVF-behandeling 1.581 gulden toereikend is. Academische ziekenhuizen zullen dat bedrag in de toekomst per behandeling ontvangen.

Anders dan voor academische ziekenhuizen geldt voor algemene ziekenhuizen echter een 'functionele budgettering'. Met andere woorden, de gynaecoloog die zich met IVF bezighoudt doet in die tijd geen andere behandelingen, zo meent het Technisch Overleg. Dit komt tot de slotsom dat binnen het ziekenhuisbudget daarom zoveel ruimte ontstaat, dat een aanvullend budget van 698 gulden per behandeling uiteindelijk voldoende is. Uitgaande van de werkelijke kosten van 2.100 gulden betekent die berekeningswijze dat het ziekenhuis 1.402 gulden per behandeling uit het gewone budget moet putten. Tilburg zou daartoe naar schatting jaarlijks 650.000 gulden bij andere specialismen moeten weghalen, in Voorburg ligt dat bedrag op 850.000 gulden. De ziekenhuizen zeggen dat het budget zo krap is dat IVF daaruit niet meer kan worden gefinancierd.

Uit het rapport 'Evaluatie van in vitro fertilisatie' van dr. G. Haan van de Universiteit van Limburg, dat vorig jaar aan de Ziekenfondsraad werd aangeboden, blijkt dat Voorburg en Tilburg bij de goedkoopst werkende centra in Nederland behoren. Beide ziekenhuizen boeken in bijna twintig procent van de ingezette behandelingen succes dus de bevalling van een kind , een percentage dat twee maal zo hoog ligt als de overheid eist. Een aantal academische ziekenhuizen kan nog altijd niet voldoen aan die eis. Voorburg hoopt dit jaar uit te komen op ruim 160 zwangerschappen, Tilburg verwacht er ruim 110. Dat is naar internationale maatstaven hoog. Van de 200 IVF-centra in de VS zijn er volgens de meest recente rapportage maar drie die meer dan honderd zwangerschappen weten te bewerkstelligen.