Schaken

Laat ik een paar dingen corrigeren die ik de afgelopen week in de verslagen over de wereldkampioenschapsmatch heb geschreven. In de krant van maandag had ik het over de volgende stelling:

Het is een stelling uit de eerste matchpartij. Karpov speelde 22. Txa8 Txa8 23. Db3 en Kasparov kon net met remise ontsnappen. Ik schreef dat de computer van Karpov en de computer Deep Thought varianten hadden aangegeven, beginnend met 22. b3, waarmee wit een pion voor zou blijven. Daarna hadden de mensen weer een verdediging voor Kasparov gevonden, die in het matchbulletin werd afgedrukt: 22. b3 Pd2 23. Txe8+ Txe8 24. Lxb5 Td8 25. Ta2 Pxb3 26. Dxb3 Dxb3 27. Pxb3 Td1+ 28. Lf1 Ld5 29. Ta3 Lc4 30. Ta8+ Kg7 31. Ld4+ f6 32. Ta7+ Kg8 33. Ta1 Lxb3 34. Txd1 Lxd1 34. Lxf6 en wits voordeel is niet voldoende voor winst.

Nu ik er nog eens naar gekeken heb lijkt het me dat die variant uit het bulletin eigenlijk nergens op slaat. Dat heb je wel vaker met heel lange varianten. Wit kan bijvoorbeeld 23. Txa8 Txa8 24. Lxb5 spelen en het is niet te zien hoe zwart zijn pion terug krijgt. Het paard op d2 is een dwaalweg ingeslagen. De variant van Karpovs computer ging (vanuit de diagramstelling) zo: 22. b3 Pd6 23. Txe8+ Txe8 24. Pxb5 Pxb5 25. Dxd5 Lxd5 26. Lxb5 Tc8 (anders 27. Lc4) 27. b4 Lf8 28. La6 Tc2 29. b5 en wit houdt zijn pion. Hoe had Kasparov de partij na 22. b3 remise moeten houden? Ik weet het niet. Het laat zien wat een enorme risico's Kasparov neemt bij zijn pogingen Karpov te verpletteren door iedere partij op winst te spelen. De vierde partij had hij moeten verliezen en de eerste misschien ook.

Ik zie dat ik moet melden dat het copyright van die ongelukkige bulletin-variant bij het weekblad The European berust. Nou vooruit, als ik ze er een plezier mee doe. The European is eigendom van de persmagnaat Robert Maxwell, een goede bekende van Kasparov, en het blad bemoeit zich intensief met de match. Iedere week staat er een interview met Kasparov in. Dit weekeinde zou hij zijn visie geven op de eerste paar matchpartijen. Ik heb het nog niet gelezen, maar ik ben benieuwd. Donderdag schreef ik dat de eerste 21 zetten van de vierde partij al in Informator 47 stonden. IJverige schaakstudenten die het probeerden na te zoeken zullen me wel vervloekt hebben. Het was nummer 48. Ik had het aangenomen op gezag van de Amerikaanse meester Alexander Ivanov, de auteur van de analyse die eindigt met 21. Ld2, de zet die Kasparov speelde.

De clan van de Ivanovs telt vele sterke spelers. Op de internationale Elo-lijst staan er tien, twee wonen er in de Verenigde Staten, de rest komt uit de Sovjet Unie en Bulgarije. Het is nog niets vergeleken bij de Garcia's. Daarvan staan er 23 op de wereldranglijst. Het zal u wel zijn opgevallen dat al die Amerikaanse schakers Oosteuropese namen hebben. Een groot deel van de Amerikaanse topspelers is geemigreerd uit de Sovjet Unie. Alburt, Gulko, Kamsky, Dzindzichashvili, Dlugy en nog een lange rij mindere grootmeesters. De nieuwste aanwinst is Leonid Joedasjin, een zeer sterke speler, die zich in Manila voor de kandidatenmatches heeft geplaatst. Hij gaat in Boston wonen en we zullen hem dus voortaan als Yudasin kennen. Toen ik in de Informators bladerde, op zoek naar de analyse van Ivanov, zag ik een aardige partij, die goed laat zien wat voor vreselijke dingen er kunnen gebeuren in de openingsvariant uit de vierde matchpartij, met zwartspelers die niet zo goed oppassen als Karpov.

Wit Raaste-zwart Rantanen, Helsinki 1990

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Lc8-b7 10. d2-d4 Tf8-e8 11. Pb1-d2 In werkelijkheid voegde wit hier 11. Pg5 Tf8 12. Pf3 Te8 in, en pas toen speelde hij 13. Pbd2, waardoor alle zetnummers in het vervolg in feite twee hoger waren. Ik heb dat intermezzo hier maar weggelaten, om de vergelijking met Kasparov-Karpov niet te ingewikkeld te maken. 11... Le7-f8 12. a2-a4 h7-h6 13. Lb3-c2 e5xd4 14. c3xd4 Pc6-b4 15. Lc2-b1 c7-c5 16. d4-d5 Pf6-d7 17. Ta1-a3 f7-f5 Zo speelde Karpov in de vierde partij. 18. e4-e5 Deze zet werd al aangegeven door Kasparov in zijn analyse van de veertiende partij van de match Londen-Leningrad 1986. Karpov speelde toen 17... c4 en Kasparov schreef: ' Zwart verwerpt 17... f5 en niet zonder reden na 18. e5! Pxe5 19. Pxe5 Txe5 20. Txe5 dxe5 21. Lxf5 krijgt wit uitstekende aanvalskansen tegen de koningsvleugel van zijn tegenstander.' Het zou interessant zijn om te zien wat Karpov hiertegen nu in petto heeft. 18... g7-g6 Dit zal het waarschijnlijk niet zijn. Zwart wordt nu heel hard aangepakt. 19. e5-e6 Pd7-b6 20. g2-g4 Dd8-f6 21. g4xf5 g6xf5 22. Pf3-h2 Te8-e7 23. Ta3-g3+ Te7-g7

24. Pd2-e4! f5xe4 25. Ph2-g4 Tg7xg4 26. Dd1xg4+ Lf8-g7 27. Dg4xe4 Lb7xd5 28. De4-h7+ Zwart gaf op. Na 28... Kf8 29. e7+ Ke8 30. Txg7 of 29... Kf7 30. Lg6+ is het uit.

Tenslotte een correctie voor mensen die overwegen de match te bezoeken: ten onrechte schreef ik dat de commentatoren gratis beluisterd kunnen worden. Intussen zijn stevige deurwachters geinstalleerd die naar een toegangsbewijs vragen. Laat u niet weerhouden, er is hier veel te zien.

    • Hans Ree