Overleg in EG over landbouw is vastgelopen

BRUSSEL, 20 okt. Het beraad van de Europese ministers van landbouw over een voorstel van de Europese Commissie om de landbouwsubsidies te verminderen, is gisteren na zes uur vergaderen op een fiasco uitgelopen.

In de loop van de vergadering bleken de standpunten van de twaalf ministers, en met name die van Frankrijk en Duitsland, nog harder te zijn geworden in vergelijking met afgelopen dinsdag, toen de vergadering van de ministerraad werd geschorst.

De Europese Commissie zegt in haar aanbod voor de komende onderhandelingen in de zogeheten Uruguay-ronde van de GATT de EG-landbouwsubsidies met dertig procent te willen verminderen over de periode 1986-1996. Voor de VS, maar ook voor Argentinie en andere grote agrarische exporteurs, gaat dat voorstel lang niet ver genoeg. De onderhandelingen over de GATT, de algemene overeenkomst inzake tarieven en handel, worden in december op ministerieel niveau gevoerd in Brussel.

De Duitse minister van landbouw, de Beierse christen-socialist Ignaz Kiechle, sprak gisteren zijn 'onaanvaardbaar' uit over het voorstel van de Commissie. Afgelopen dinsdag heeft de landbouwcommissaris van de EG, de Ier Ray MacSharry, nog geprobeerd om via een verklaring van de Commissie het landbouwvoorstel wat af te zwakken, maar kennelijk moest de commissaris gisteren keihard aan het standpunt van de Commissie vasthouden.

Er mocht wel een verklaring worden aangenomen, zo zei MacSharry gisteren, maar die zou niets mogen veranderen aan het Commissievoorstel. De partijen enerzijds de landbouwcommissaris en lidstaten als Groot-Brittannie, Nederland en Denemarken die juist voorstander zijn van verdere liberalisatie van de wereldhandel en anderzijds de overige EG-lidstaten raakten daardoor verder van elkaar verwijderd dan ooit tevoren.

De huidige voorzitter van de landbouwraad, de Italiaanse minister van landbouw Vito Sacomandi, kon daarop niets anders concluderen dan dat het GATT-dossier moest worden doorgeschoven naar de ministers van buitenlandse zaken van de EG, die maandag in Luxemburg vergaderen.

Onduidelijk is nog of de ministers zich er zelf mee zullen bezighouden of dat de ministers van buitenlandse handel voor Nederland staatssecretaris Van Rooy zich erover zullen buigen.

Waarschijnlijker is dat het omstreden landbouwvoorstel naar de Europese staats- en regeringsleiders zal worden geschoven, die volgende week zaterdag in Rome bijeenkomen voor een speciale topconferentie.

Pag.18: Vervolg

Eerder deze week bemoeide bondskanselier Kohl zich met de landbouwzaak in een brief aan Commissievoorzitter Jacques Delors liet hij weten dat het voorstel moest worden gewijzigd om het aanvaardbaarder te maken voor de Europese boeren.

Op de Europese topconferentie volgende week zaterdag in Rome zou in principe alleen gepraat worden over hulp aan de Sovjet-Unie, de voortgang van de voorbereiding van de Economische en Monetaire Unie (EMU) en de Europese Politieke Unie (EPU) en over de 'zetelkwestie' (Straatsburg e.d.).

De Britse minister van landbouw, Gummer, sprak gisteren over het 'gezichtsverlies' dat de Europese Gemeenschap sinds dinsdag door de landbouwmisere had geleden.

De Nederlandse minister Bukman toonde zich teleurgesteld, maar zei te hopen dat er maandag alsnog wel een meerderheid te vinden zou zijn. Ook Bukman sloot echter niet uit dat de top in Rome zich moet bezighouden met het Commissievoorstel.

De schuld voor het echec van gisteren moest volgens Bukman in elk geval niet worden gezocht bij de Europese Commissie. Over de gevolgen van het mislukken van het beraad en de indruk die dat op de GATT-partners zou maken, zei Bukman ten slotte: 'We spelen nog wel mee met de wedstrijd, maar we komen wel met wankele benen op het veld.'