GIROUD

De titel verwijst naar de bijzondere lessen - positief of negatief- die Francoise Giroud heeft meegekregen van haar ouders en van allen die op de een of andere manier hebben bijgedragen tot wat zij nu is: een gepensioneerde beroemdheid in het Parijse establishment. De positieve lessen wil zij door middel van dit boek aan haar kleinkinderen doorgeven.

Francoise Giroud behoeft nauwelijks introductie. Haar maatschappelijke leven bestrijkt langer dan een halve eeuw. Zij was script-girl in dienst van grote cineasten, journaliste, oprichtster en hoofdredakteur van L'Express (samen met Jean Jacques Servan-Schreiber, collega en minnaar), en tenslotte minister van cultuur. Giroud was meermalen haar tijd vooruit. Met name was het in de jaren vijftig ongehoord dat een vrouw op de hoofdredakteursstoel van een nieuwsweekblad ging zitten.

Giroud is tegelijk een non-conformiste en door en door Frans. Zij heeft een bijna gaulliaanse band met Frankrijk en een hekel aan tutoyeren. ' Ik heb geleerd om van Frankrijk te houden als van een mens met aanbiddellijke trekken'. Wel heeft Frankrijk wat rimpels gekregen en heeft het last van ademnood. Maar, voegt zij er dan aan toe, ' als het woord beschaving een betekenis heeft, als er een beschaafd volk bestaat, dan is het in Frankrijk'. Omdat ik weet dat Giroud wars is van chauvinisme, klinkt het mij niet aanmatigend in de oren.

Leconsons particulieres zijn geen memoires in de traditionelverhalende betekenis van het woord. Het boek is een opeenvolging van wetenswaardigheden, anekdotes en portretten van bekende Fransen die een rol in haar leven hebben gespeeld. De stijl is geserreerd en zeer verzorgd, de inhoud is steeds van niveau. Zij geeft verfijnde karakterschetsen van Pierre Mendes France, Francois Mauriac en Andre Malraux. Met enkele anderen vereffent zij oude rekeningen, de doodsteek wordt in dat geval met een floret toegebracht.

In politiek opzicht is zij een reformist, wat een vreselijk scheldwoord was voor de - tot diep in de jaren zeventig overwegend marxistisch georienteerde - Parijse intelligentsia. De geschiedenis heeft Giroud inmiddels gelijk gegeven. Aan persoonlijke moed heeft het haar niet ontbroken, angst voor Alleingang kende zij niet. Toen zij bij de presidentsverkiezingen van 1974 besloot voor Giscard d'Estaing (en niet voor de linkse kandidaat Mitterrand) te stemmen, viel de marxistische coterie in Parijs massaal over haar heen.

Haar oordeel over Giscard is genuanceerd. Zij looft zijn intelligentie en visie, maar constateert dat zijn hervormingsdrift na twee jaar was opgedroogd. De president leed aan 'monarchale hersenschimmen', en met een anekdote maakt Giroud duidelijk dat hij geen flauw benul had van wat er onder het volk leefde. Tijdens de verkiezingscampagne had Giscard beloofd het minimumsalaris naar 3000 francs te zullen optrekken. Zijn eerste minister Raymond Barre was tegen. Waarop Giscard uitriep: ' Wat is nou 3000 francs? Dat geven we onze kinderen elke maand als zakgeld'.

Een bijzondere les kreeg Giroud van haar vader, die al direct na de geboorte niets meer met haar te maken wilde hebben omdat hij op een zoon had gehoopt. Een ongelukkige liefdesaffaire op haar 40ste, duwde haar in een diepe depressie, waarvan de wortels in de traumatische afwijzing van haar vader lagen. Zij besloot in analyse te gaan bij Jacques Lacan, toen de goeroe van de Franse psychiatrie. De behandeling maakte uiteindelijk de weg vrij voor het opbouwen van een harmonieuze liefdesrelatie. ' Het hoofdstuk met mijn vader was afgesloten', constateert Giroud nuchter.

Leconsons particulieres voert deze maand terecht de non-fictiboekenlijsten van L'Express en Le Nouvel Observateur aan.