Roemenie start ingrijpende hervormingen

WENEN, 19 okt. De Roemeense regering wil per 1 november beginnen met een shock-therapie om de economie overeind helpen. Tot voor kort gaf de Romeense regering de voorkeur aan een geleidelijke overgang naar de vrije markteconomie.

Roemenie heeft als een van de weinige voormalige Oostbloklanden geen grote buitenlandse schuld zodat de regering dacht voldoende ruimte voor een geleidelijk herstel te hebben. De produktie is sinds de val van dictator Ceausescu echter al met een vijfde gedaald en vele winkelsschappen zijn leeg. 'Er is nu geen terugweg meer, we moeten nu echt hervormingen gaan doorvoeren' concludeerde premier Petre Roman gisteren in het parlement.

Een goed stelsel van sociale zekerheid en prijssubsidies voor noodzakelijke goederen moeten de drastische hervormingen dragelijk maken, aldus de Roemeense premier.

Roman, die sprak op de honderste dag dat de nieuwe regering aan de macht is, zei staatsbedrijven te willen privatiseren en hoopt binnen drie jaar zo de helft van het staatsbezit verkocht te hebben. Ook zal de regering de meeste prijzen door de markt laten bepalen wat in de praktijk scherpe prijsstijgingen zal opleveren. De overheid zal er op toezien dat de aanvoer van de meest noodzakelijke goederen tijdens de winter gegarandeerd zal worden. De loonbeheersing wordt opgegeven maar de pensioenen blijven beschermd.

De leu, de nationale munt zal worden gedevalueerd van de huidige 20 leu per dollar naar 35 leu per dollar. Op de zwarte markt moet meer dan 100 leu voor een dollar worden betaald.

De premier waarschuwde het parlement dat de hervormingen in eerste instantie werkloosheid en inflatie tot gevolg zouden hebben. Om de pijn enigszins te verzachten handhaaft de regering subsidies op energie, huren en de belangrijkste voedingsmiddelen. Ook blijft er prijscontrole indien er minder dan drie leveranciers zijn van een bepaald produkt. Dit om monopolieprijzen te voorkomen.

Sinds de val van dictator Ceausescu is de produktie met een vijfde gedaald, maar zijn de lonen met gemiddeld elf procent gestegen. Officieel zijn slechts 50.000 van de 12 miljoen werknemers werkloos, maar volgens Roman is de verborgen werkloosheid veel groter. Hij schat dat zeker een miljoen arbeiders omgeschoold moet worden. Regeringsfunctionarissen verwachten dat eind dit jaar 120.000 mensen werkloos zullen zijn en eind volgend jaar 1 miljoen.

Roman kondigde gisteren ook een pakket van land-, bank- en belastinghervormingen aan. Woensdag heeft hij achtien onderministers en topambtenaren vervangen die zich verzetten tegen de hervormingsplannen. (Reuter)