'Openstelling van Leidse bibliotheek op zondag logisch'

LEIDEN, 19 okt. De vakbonden begrijpen kennelijk niet wat een bibliotheek voor de samenleving betekent. Dat zegt directeur E. van Sprundel van de openbare bibliotheek in Leiden over de AbvaKabo en de christelijke bond CFO. Deze bonden willen met een kort geding voorkomen dat de bibliotheek bij wijze van experiment een half jaar lang ook op zondag geopend zal zijn.

De bonden menen dat met het werken op zondag de CAO wordt overtreden. Daarnaast ontbreekt volgens hen de 'maatschappelijke noodzaak' voor openstelling op zondag.

'De bibliotheek wordt de enige plek waar je op zondag informatie kunt krijgen zonder ervoor te hoeven betalen', aldus directeur Van Sprundel. Veel mensen kunnen ook alleen op zondag naar de bibliotheek. 'Ik denk dat op zondag het meest gebruik zal worden gemaakt van de mogelijkheid onze informatiebronnen te raadplegen. Juist naslagwerken mogen vaak niet mee naar huis worden genomen. De mensen moeten er voor in de bibliotheek blijven. Die groep is gebaat bij ruimere openingstijden.'

De bibliotheek is aan die behoefte al tegemoet gekomen door ook zaterdagmiddag en enkele avonden open te gaan. Openstelling op zondag is volgens Van Sprundel een logische volgende stap: 'We zouden ons niet moeten afvragen of de bibliotheek op zondag open moet, maar juist waarom hij op die dag nog dicht is.'

Van Sprundel onderstreept dat het personeel geheel vrij is in de beslissing om op zondag te werken. 'Er zit natuurlijk een heel principiele discussie achter dit kort geding. Over flexibilisering en varierende arbeidstijden, over de zondagsrust en dergelijke. Daarover is men in de maatschappij nog lang niet uitgepraat.'

Toch wil Van Sprundel het experiment niet uitstellen. Mocht het een succes worden dan gaat hij de slag met de bonden aan, want dan moet de CAO wel worden aangepast. Over de honorering, in geld of in verlofdagen, zijn volgens hem afspraken te maken.

Uit lezersonderzoeken en reacties van leners blijkt dat de plannen voor verruiming van de openingstijden in de smaak vallen, aldus Van Sprundel. 'De overheersende reactie is dat het ook wel eens tijd werd.' Het komende half jaar zal een lezersenquete worden gehouden. Om mensen niet onnodig voor het hoofd te stoten zal het 's zondags blijven bij openstelling tussen 12.00 en 16.00 uur. 'De ochtend moet je een beetje respecteren', vindt de bibliotheekdirecteur.

Het experiment valt niet toevallig in de wintermaanden. In de zomer is het veel rustiger in de bibliotheek, zegt Van Sprundel. Hij overweegt het experiment bij succes alleen in de wintermaanden een vervolg te geven. De kosten, ongeveer 25.000 gulden, moet de bibliotheek bij voortzetting van het experiment uit eigen middelen betalen. Met onder meer de uitleen van CD's en sluiting van de bibliotheek op de rustige maandagochtend, is het geld voor een half jaar wel op te brengen, aldus de directeur. Op jaarbasis levert dit meer moeilijkheden op. Het lidmaatschap wordt niet duurder. Het experiment wordt waarschijnlijk betaald door de gemeente Leiden.

Van Sprundel is niet de enige bibliotheekdirecteur met plannen voor openstelling op zondag. De directies van openbare bibliotheken in onder meer Amsterdam, Groningen en Arnhem volgen zijn experiment met grote belangstelling, maar vinden de haken en ogen nog te groot om zelf een experiment te starten. De Provinciale Bibliotheekcentrale Noord-Holland, waarbij ongeveer vijftig bibliotheken zijn aangesloten, heeft onderzoek laten doen naar de zondagsopening. De veranderde leefpatronen en tijdsbesteding maken het noodzakelijk openstelling van de grote bibliotheken op zondag serieus te overwegen, is de conclusie.